Ai nắm Quốc Hội, ai vẽ bản đồ, và điều gì nằm trên lá phiếu của bạn?
Ngày 3 tháng 11, cử tri Hoa Kỳ bỏ phiếu bầu toàn bộ 435 ghế Hạ viện, 35 ghế Thượng viện (gồm hai cuộc bầu cử đặc biệt tại Florida và Ohio) và thống đốc tại 36 tiểu bang. Nhiều chức vụ tiểu bang, địa phương và các đề nghị sửa luật hay hiến pháp cũng nằm trên lá phiếu. Riêng một số cuộc tranh cử Hạ viện tại Louisiana có thể cần vòng quyết định vào tháng 12. [1, 2, 8]
Câu hỏi lớn ở Washington nghe rất giản dị: Đảng Cộng Hòa, hiện nắm cả hai viện Quốc Hội, có giữ được quyền kiểm soát hay không? Câu trả lời thì không giản dị chút nào. Nó phụ thuộc vào tâm trạng của cử tri, vào những tấm bản đồ vừa được vẽ lại, và vào vài chục cuộc tranh cử có thể chỉ được định đoạt bằng vài nghìn lá phiếu.
Bài tường trình này không dự đoán kết quả. Nó cố gắng đặt các con số vào đúng chỗ của chúng, với thông tin được kiểm tra đến ngày 10 tháng 10 năm 2026.
Cử tri đang nghĩ gì?
Theo số liệu trung bình của RealClearPolling được Axios dẫn ngày 10 tháng 10, thăm dò “lá phiếu chung” cho thấy Dân Chủ đạt khoảng 49,8%, Cộng Hòa 41,9%, chênh lệch gần 8 điểm phần trăm. Câu hỏi này đo ý định chọn ứng cử viên Hạ viện của đảng nào, chứ không trực tiếp đo số ghế mỗi đảng sẽ giành được. Kết quả còn tùy cách lấy mẫu, thời điểm khảo sát và tỷ lệ đi bầu. [3]
Giá cả sinh hoạt, di trú và cuộc chiến với Iran là những vấn đề nổi bật trong môi trường tranh cử. Tuy nhiên, mối quan tâm của cử tri không giống nhau ở mọi nơi; một vấn đề được chú ý trên toàn quốc chưa chắc quyết định một địa hạt cụ thể. [4]
Lịch sử cho thấy đảng nắm Tòa Bạch Ốc thường mất ghế Hạ viện trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng đó là khuynh hướng, không phải quy luật tuyệt đối. Thăm dò toàn quốc cũng không phải là bản đồ ghế: quyền kiểm soát Quốc Hội được quyết định ở từng địa hạt và từng tiểu bang.
Hạ viện: Bài toán 218
Một đảng cần 218 ghế để nắm đa số. Đảng Cộng Hòa bước vào cuộc bầu cử với đa số hẹp.
Theo bảng Cook cập nhật ngày 9 tháng 10, có 213 ghế được xếp từ Lean Democrat trở lên, 201 ghế từ Lean Republican trở lên, và 21 ghế Toss Up. Nếu mỗi đảng thắng tất cả những ghế đang nghiêng về mình, Dân Chủ cần thêm 5 trong 21 ghế Toss Up để đạt 218; Cộng Hòa cần thêm 17. Đây là phép tính có điều kiện, không phải số ghế đã được bảo đảm. [5]
Những tên gọi này không phải kết quả thăm dò, mà là đánh giá của các nhà phân tích dựa trên đặc điểm chính trị của địa hạt, ứng cử viên, môi trường tranh cử và nhiều yếu tố khác. Toss Up là mức cạnh tranh cao nhất, chưa nghiêng rõ về bên nào. Lean nghĩa là vẫn cạnh tranh nhưng một đảng có lợi thế. Likely và Solid là những cuộc tranh cử ít cạnh tranh hơn, với lợi thế tăng dần. Các đánh giá này có thể thay đổi trước ngày bầu cử.
Trong 21 địa hạt Toss Up, Cook phân loại 15 ghế phía Cộng Hòa và 6 ghế phía Dân Chủ. Cách phân loại này bao gồm cả ghế mở, nơi dân biểu đương nhiệm không tái tranh cử; vì vậy không nên hiểu rằng cả 21 ghế đều có đương nhiệm ra tranh cử. [5]
Các điểm nóng phía Cộng Hòa gồm Arizona số 6, California số 22, Colorado số 8, Iowa số 2, Michigan số 4, 7 và 10, North Carolina số 11, New York số 17, Ohio số 7, Pennsylvania số 8, Texas số 15, Virginia số 1 và 2, Wisconsin số 3. [6]
Phía Dân Chủ phải bảo vệ Florida số 14, 22 và 25, North Carolina số 1, Ohio số 9 và Texas số 34. Đây đều là các tiểu bang có thay đổi bản đồ địa hạt trong chu kỳ này. [6, 7]
So với bản thảo dùng bảng ngày 25 tháng 9, Iowa số 1 và 3, Pennsylvania số 7 và 10, cùng Washington số 3 đã chuyển từ Toss Up sang Lean Democrat. Virginia số 1 chuyển từ Lean Republican sang Toss Up. [5]
Những tấm bản đồ cử tri mới
Thông thường, ranh giới địa hạt chỉ được vẽ lại sau mỗi cuộc kiểm tra dân số mười năm một lần. Lần này, nhiều tiểu bang vẽ lại giữa chừng, và đó là lý do cùng một làn sóng cử tri có thể cho ra những số ghế khác nhau.
Một tổng hợp của Associated Press hồi tháng 6 ước tính các bản đồ mới có thể giúp Cộng Hòa tăng 16 ghế: Texas 5, Florida 4, Ohio 2, và mỗi nơi 1 ghế tại Missouri, North Carolina, Tennessee, Alabama và Louisiana. California có thể giúp Dân Chủ thêm 5 ghế; Utah thêm 1. Nhưng tháng 9, Tối Cao Pháp Viện liên bang chặn Missouri sử dụng bản đồ mới. Nếu chỉ loại phần lợi thế dự kiến của Missouri khỏi phép tính cũ, lợi thế ròng còn khoảng 9 ghế, thay vì 10. Đây là phép tính cập nhật từ ước tính trước đó, không phải kết quả bầu cử hay dự báo chắc chắn. [7]
Ngày 29 tháng 4, Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết 6–3 trong vụ Louisiana v. Callais, xác định bản đồ bị kiện là việc phân chia địa hạt dựa trên chủng tộc trái hiến pháp và áp dụng cách hiểu hạn chế hơn đối với Điều 2 của Luật Quyền Bầu Cử. Tòa không tuyên bố toàn bộ Điều 2 là vi hiến. Sau đó, Louisiana đổi lịch bầu Hạ viện: ngày 3 tháng 11 là vòng sơ bộ mở, mọi ứng cử viên cùng tranh cử; chỉ khi không ai đạt đa số thì hai người dẫn đầu mới vào vòng quyết định ngày 12 tháng 12. Lịch này không áp dụng cho cuộc bầu Thượng viện của tiểu bang. [8, 9]
Tại Virginia, đề nghị cho phép vẽ lại bản đồ giữa kỳ được đa số cử tri ủng hộ ngày 21 tháng 4, nhưng Tối Cao Pháp Viện tiểu bang ngày 8 tháng 5 tuyên cuộc trưng cầu vô hiệu vì vi phạm thủ tục sửa hiến pháp. Theo cơ quan bầu cử Virginia, ranh giới 11 địa hạt dùng cho bầu cử năm 2026 giữ nguyên như trước cuộc trưng cầu. [10]
Không nên xem lợi thế bản đồ là số ghế chắc chắn sẽ đổi đảng. Ước tính phụ thuộc vào cách so sánh bản đồ, sức mạnh ứng cử viên và lựa chọn của cử tri. Một địa hạt được vẽ thuận lợi hơn cho một đảng vẫn có thể bầu người của đảng kia. Bản đồ sắp đặt sân chơi; cử tri quyết định kết quả.
Thượng viện: Mỗi tiểu bang là một cuộc tranh cử riêng
Thượng viện có 100 ghế; 35 ghế được bầu lần này, trong đó 23 ghế phía Cộng Hòa. Hiện Cộng Hòa có 53 ghế; Dân Chủ có 45, cộng hai thượng nghị sĩ độc lập họp chung thành khối 47. Khối này cần tăng ròng bốn ghế để đạt 51. Nếu chia 50–50, Phó Tổng thống J. D. Vance của Đảng Cộng Hòa có quyền bỏ phiếu phá thế hòa. [1, 11]
Theo Cook ngày 6 tháng 10, bảy cuộc tranh cử Toss Up là Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Ohio và Texas. New Hampshire là Lean Democrat; Georgia, Minnesota và North Carolina là Likely Democrat; Nebraska và South Carolina là Likely Republican. Các ghế mở tại Iowa, Michigan và Texas vẫn có người đang giữ chức cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ; “ghế mở” không có nghĩa là ghế hiện bỏ trống. [12]
Con đường của hai đảng không đối xứng. Nếu giữ các ghế đang nắm, khối Dân Chủ cần giành thêm bốn ghế phía Cộng Hòa. Những cơ hội đáng chú ý nằm ở North Carolina, Maine, Ohio, Alaska, Texas, Iowa và Kansas. Cộng Hòa có thể mất ròng ba ghế mà vẫn giữ quyền kiểm soát trong thế 50–50 nhờ lá phiếu phá hòa của Phó Tổng thống. [1, 11, 12]
Ngày 6 tháng 10, Cook điều chỉnh ba cuộc tranh cử theo hướng thuận lợi hơn cho Dân Chủ. [12]
Kansas chuyển từ Lean Republican sang Toss Up. Thượng nghị sĩ Roger Marshall đối đầu ứng cử viên Dân Chủ Adam Hamilton, một mục sư Giám Lý tại Leawood. Kansas từ lâu là địa bàn khó cho Dân Chủ trong bầu cử Thượng viện. Báo cáo hồi tháng 8 cho biết Hamilton gây quỹ 3,7 triệu đô la trong quý được báo cáo, so với khoảng 610.000 đô la của Marshall, nhưng Marshall vẫn có nhiều tiền mặt hơn. Đây là số liệu của quý trước, không phải tình hình tài chính hiện tại. [12, 13]
New Hampshire chuyển từ Toss Up sang Lean Democrat. Dân biểu Dân Chủ Chris Pappas và cựu thượng nghị sĩ Cộng Hòa John E. Sununu tranh chiếc ghế mở do Jeanne Shaheen không tái tranh cử. Cook đánh giá Dân Chủ có lợi thế, nhưng cuộc đua vẫn cạnh tranh. [1, 12]
North Carolina chuyển từ Lean Democrat sang Likely Democrat. Cựu thống đốc Dân Chủ Roy Cooper đối đầu ứng cử viên Cộng Hòa Michael Whatley để kế nhiệm Thom Tillis, người không tái tranh cử. Likely biểu thị lợi thế rõ hơn Lean, nhưng vẫn không có nghĩa là chắc thắng. [1, 12]
Thống đốc: Quyền lực ở cấp tiểu bang
Có 36 tiểu bang bầu thống đốc; trong số những chức vụ được bầu năm nay, mỗi đảng hiện nắm 18. Trên toàn bộ 50 tiểu bang, Cộng Hòa có 26 thống đốc, Dân Chủ có 24. Thống đốc điều hành chính quyền tiểu bang, đề xuất ngân sách và tham gia quyết định chính sách giáo dục, y tế, an ninh cùng cơ quan lập pháp, nên lá phiếu này tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày. [2, 14]
Theo Cook ngày 1 tháng 10, năm cuộc tranh cử Toss Up là Alaska, Georgia, Ohio, Wisconsin và Nevada. Bốn nơi đầu là ghế mở; tại Nevada, Thống đốc Cộng Hòa Joe Lombardo tái tranh cử. Arizona, Iowa, Michigan và Oregon nghiêng về Dân Chủ; Florida, Kansas và Texas nghiêng về Cộng Hòa. [14]
Gần nhà: Virginia và Little Saigon
Với độc giả Bắc Virginia, lá phiếu năm nay có các phần chung dưới đây; một số địa phương còn có chức vụ hay câu hỏi riêng. Quý vị nên xem lá phiếu mẫu theo địa chỉ của mình. [15]
Thượng viện: Mark Warner (Dân Chủ) tranh cử nhiệm kỳ thứ tư trước Bert Mizusawa (Cộng Hòa).
Hạ viện: Cả 11 địa hạt đều bầu lại. Virginia số 1 và số 2 nay cùng là Toss Up: Rob Wittman đối đầu Shannon Taylor tại số 1; Jen Kiggans đối đầu Elaine Luria tại số 2. Tại Bắc Virginia, Eugene Vindman (số 7) là Likely Democrat; Don Beyer (số 8) và Suhas Subramanyam (số 10) là Solid Democrats. [6, 15]
Ba tu chính án hiến pháp tiểu bang:
Câu 1 bảo vệ quyền quyết định về chăm sóc sinh sản, gồm tránh thai, sinh con và phá thai, đồng thời cho phép hạn chế phá thai trong ba tháng cuối với những ngoại lệ ghi trong đề nghị.
Câu 2 thay điều khoản chỉ công nhận hôn nhân nam–nữ bằng ngôn từ bảo đảm quyền kết hôn bình đẳng.
Câu 3 xác lập quyền bầu cử cơ bản, tự động phục hồi quyền này khi người bị kết án trọng tội được thả khỏi nơi giam giữ, và chỉ cho phép tòa tước quyền vì thiếu khả năng hiểu hành vi bỏ phiếu.
Mỗi đề nghị cần đa số phiếu thuận để được thông qua. Độc giả nên đọc nguyên văn cùng phần giải thích chính thức trước khi quyết định. [16–18]
Ở bờ biển phía Tây, địa hạt California số 45 bao gồm những khu vực có cộng đồng người Việt đông đảo quanh Little Saigon. Derek Trần giành ghế năm 2024 với 158.264 phiếu, so với 157.611 của Michelle Steel, chênh lệch 653 phiếu.
Trong kỳ bầu cử 2026, Derek Tran hiện đối đầu với ứng viên Đảng Cộng hòa Chương Võ, cựu cảnh sát viên thành phố Torrance, California.
Sau khi cử tri California thông qua Đề nghị số 50 (Proposition 50) năm 2025, ranh giới địa hạt CA-45 được vẽ lại để áp dụng từ cuộc bầu cử năm 2026, khiến thành phần cử tri thuận lợi hơn cho phía Dân Chủ. Cook hiện xếp cuộc tranh cử vào Likely Democrat. Vì vậy không nên dùng kết quả sát nút năm 2024 để suy ra mức cạnh tranh năm nay. Nhưng khoảng cách 653 phiếu vẫn cho thấy việc tham gia của một cộng đồng có thể quan trọng đến thế nào. [6, 19, 20]
Những ngày cần nhớ tại Virginia
Bỏ phiếu sớm trực tiếp: từ ngày 18 tháng 9 đến hết ngày 31 tháng 10, không cần lý do. Lịch Virginia ghi các ngày Chủ Nhật 18 và 25 tháng 10, cùng Thứ Bảy 24 và 31 tháng 10. Giờ mở cửa và các điểm bỏ phiếu phụ phải được kiểm tra tại văn phòng bầu cử địa phương; Fairfax có lịch riêng cho từng điểm. [21, 22]
Hạn ghi danh thông thường hoặc cập nhật hồ sơ: ngày 23 tháng 10. Hạn xin lá phiếu gửi qua bưu điện: văn phòng ghi danh phải nhận yêu cầu trước 5 giờ chiều cùng ngày. Sau hạn ghi danh, quý vị vẫn có thể ghi danh trực tiếp và bỏ lá phiếu tạm (provisional ballot) tại địa điểm bỏ phiếu sớm phù hợp hoặc phòng phiếu đúng địa chỉ trong ngày bầu cử. Lá phiếu sẽ được xét tính hợp lệ trước khi tính vào kết quả. [21, 23]
Ngày bầu cử 3 tháng 11: phòng phiếu mở từ 6 giờ sáng đến 7 giờ tối. Ai đang xếp hàng lúc 7 giờ vẫn được bỏ phiếu. Lá phiếu gửi qua bưu điện phải có dấu bưu điện chậm nhất ngày 3 tháng 11 và đến văn phòng ghi danh trước 12 giờ trưa ngày 6 tháng 11; nếu giao trực tiếp, hạn chót là 7 giờ tối ngày bầu cử. [24, 25]
Giấy tờ tùy thân: mang theo giấy tờ được Virginia chấp nhận. Thông thường, nếu không có giấy tờ này, quý vị có thể ký ID Confirmation Statement; nếu không xuất trình giấy tờ và không ký, phải dùng lá phiếu tạm (provisional ballot). Một số cử tri lần đầu ghi danh qua thư còn chịu yêu cầu nhận dạng của luật liên bang. [23, 25]
Quý vị ở tiểu bang khác nên kiểm tra hạn ghi danh và quy định bỏ phiếu sớm tại văn phòng bầu cử của tiểu bang mình, vì mỗi nơi một khác.
Điều các bảng xếp hạng không nói được
Xếp hạng không phải kết quả. Thăm dò có sai số. Những cuộc tranh cử sát nút có thể mất nhiều ngày để kiểm đếm và xác nhận. Một số ghế Hạ viện Louisiana có thể cần vòng quyết định tháng 12. Hãy đọc những con số trong bài như đọc dự báo thời tiết: hữu ích để chuẩn bị, nhưng không thay thế được lựa chọn thực tế của cử tri. [8]
Kết: Một cuộc bầu cử, hai cán cân quyền lực
Hạ viện được quyết định qua các cuộc tranh cử tại 435 địa hạt; Thượng viện qua các cuộc tranh cử trên phạm vi từng tiểu bang. Một đảng có thể kiểm soát một viện mà không kiểm soát viện kia. Để trở thành luật, thông thường một dự luật phải được cả hai viện thông qua cùng một văn bản và được Tổng thống ký, hoặc được Quốc Hội thông qua lại với đủ số phiếu để vượt quyền phủ quyết.
Kết quả sẽ ảnh hưởng đến việc thông qua luật, ngân sách, giám sát chính quyền và, tại Thượng viện, việc phê chuẩn nhiều chức vụ liên bang. Nhưng những quyết định đó bắt đầu từ từng lá phiếu tại mỗi địa phương.
1975mag.com
Your Vote — Your Choice.
Ghi chú: Kiểm tra và cập nhật đến ngày 10/10/2026. Bảng Hạ viện dùng cập nhật Cook ngày 9/10; Thượng viện ngày 6/10; thống đốc ngày 1/10. Khi trang Cook không mở được trực tiếp, bảng được đối chiếu với 270toWin và các bản tin dẫn Cook; riêng trang Thượng viện của 270toWin còn ghi ngày 23/9 nên các thay đổi ngày 6/10 được đối chiếu riêng. Phép tính 213 + 5 và 201 + 17 giả định các ghế nghiêng về mỗi đảng đều thắng như xếp hạng. Ước tính lợi thế bản đồ khoảng 9 ghế được cập nhật từ phép tính cũ sau khi Missouri bị chặn sử dụng bản đồ mới. Các con số này có thể thay đổi trước ngày bầu cử.
Nguồn tham khảo
[1] 270toWin. 2026 Senate by Incumbent Party; Cook Political Report Senate map (September 23 baseline). https://www.270towin.com/2026-senate-election/cook-political-report-2026-senate
[2] National Governors Association. 2026 Gubernatorial Elections (36 states and three territories). https://www.nga.org/governors/elections/
[3] Axios. The big unknown behind Democrats’ polling leads. October 10, 2026. https://www.axios.com/2026/10/10/poll-democratic-wave-questions-oversampling-gop
[4] Reuters. Are Democrats too confident about US midterms? October 8, 2026. https://www.reuters.com/world/us/democrats-march-into-trump-country-2026-10-08/
[5] The Cook Political Report. House Race Ratings; Eighteen More House Race Ratings Move in Democrats’ Favor. October 9, 2026. Totals cross-checked with 270toWin. https://www.270towin.com/2026-house-election/cook-political-report-2026-house-ratings
[6] 270toWin. Cook Political Report 2026 House Ratings, district table. October 9, 2026. https://www.270towin.com/2026-house-election/table/cook-political-report-2026-house-ratings/
[7] Associated Press. Republicans won the redistricting battle. June 2026; Reuters. US Supreme Court blocks Republican-drawn congressional map in Missouri. September 10, 2026. https://www.reuters.com/world/us-supreme-court-blocks-republican-drawn-congressional-map-missouri-2026-09-10/
[8] Louisiana Secretary of State. Types of Elections; 2026 election calendar. https://www.sos.la.gov/elections-voting/types-of-elections
[9] Supreme Court of the United States. Louisiana v. Callais, Nos. 24-109 and 24-110. April 29, 2026. https://www.supremecourt.gov/opinions/25pdf/24-109_21o3.pdf
[10] Virginia Department of Elections. Supreme Court of Virginia Voids April 21 Redistricting Referendum. May 8, 2026. https://www.elections.virginia.gov/news-releases/supreme-court-of-virginia-voids-april-21-redistricting-referendum-2.html
[11] United States Senate. Party Division; 270toWin. What Happens in a 50-50 Senate. https://www.senate.gov/history/partydiv.htm
[12] The Cook Political Report. Senate Race Ratings; A Senate Majority is Squarely in Democrats’ Sights as Kansas Moves to Toss Up. October 6, 2026. Changes cross-checked with Smith Garson, October 9 update. https://www.cookpolitical.com/ratings/senate-race-ratings
[13] Anna Kaminski, Kansas Reflector / KCUR. Analysts shift Kansas U.S. Senate race from safe R to likely R. August 9, 2026. https://www.kcur.org/politics-elections-and-government/2026-08-09/kansas-us-senate-roger-marshall-adam-hamilton-forecast
[14] The Cook Political Report / 270toWin. 2026 Governor Race Ratings. October 1, 2026. https://www.270towin.com/2026-governor-election/cook-political-report-2026-governor
[15] Virginia Department of Elections. November 3, 2026 General Election Federal Offices; Upcoming Elections. https://www.elections.virginia.gov/casting-a-ballot/candidate-list/november-3-2026-gen-elect-federal-offices/
[16] Virginia Department of Elections. Proposed Constitutional Amendment, Question 1. https://www.elections.virginia.gov/election-law/proposed-constitutional-amendment-question-1/
[17] Virginia Department of Elections. Proposed Constitutional Amendment, Question 2. https://www.elections.virginia.gov/election-law/proposed-constitutional-amendment-question-2/
[18] Virginia Department of Elections. Proposed Constitutional Amendment, Question 3. https://www.elections.virginia.gov/election-law/proposed-constitutional-amendment-question-3/
[19] California Secretary of State. General Election November 5, 2024, Statement of Vote. https://www.sos.ca.gov/elections/prior-elections/statewide-election-results/general-election-nov-5-2024/statement-vote
[20] CalMatters. Proposition 50 passed in California. Here’s what you missed. November 5, 2025. https://calmatters.org/politics/2025/11/proposition-50-overnight-results/
[21] Virginia Department of Elections. Upcoming Elections, November 3, 2026. https://www.elections.virginia.gov/casting-a-ballot/calendars-schedules/upcoming-elections.html
[22] Fairfax County Office of Elections. In-Person Early Voting. https://www.fairfaxcounty.gov/elections/early-voting
[23] Virginia Department of Elections. Voter Rights; Same Day Voter Registration. https://www.elections.virginia.gov/casting-a-ballot/voter-rights/
[24] Virginia Department of Elections. Early Voting for 2026 November General Election Begins Sept. 18. https://www.elections.virginia.gov/news-releases/early-voting-for-2026-november-general-election-begins-sept-18-2.html
[25] Virginia Department of Elections. Voting on Election Day; Voter Identification. https://www.elections.virginia.gov/casting-a-ballot/in-person-voting/
Associated Press redistricting estimate (June 2026) — https://www.ap.org/news-highlights/elections/2026/republicans-won-the-redistricting-battle-now-voters-will-decide-whether-they-win-congress/
Smith Garson Senate ratings cross-check (October 9, 2026) — https://www.smithgarson.com/washington-update/friday-october-9-2026/
