{"id":2184,"date":"2026-08-29T16:25:33","date_gmt":"2026-08-29T16:25:33","guid":{"rendered":"https:\/\/1975mag.com\/?p=2184"},"modified":"2026-08-30T12:59:36","modified_gmt":"2026-08-30T12:59:36","slug":"con-duong-gs-nguyen-ngoc-huy-anh-ba-di","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/con-duong-gs-nguyen-ngoc-huy-anh-ba-di\/","title":{"rendered":"Con \u0111\u01b0\u1eddng GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, Anh Ba \u0111i"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_2187\" aria-describedby=\"caption-attachment-2187\" style=\"width: 980px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2187\" src=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/GS-NNHUY-300x194.jpg\" alt=\"\" width=\"980\" height=\"634\" srcset=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/GS-NNHUY-300x194.jpg 300w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/GS-NNHUY-18x12.jpg 18w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/GS-NNHUY.jpg 439w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2187\" class=\"wp-caption-text\"><em><span style=\"color: #333399;\">Gi\u00e1o S\u01b0 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy (1924 \u2013 1990)<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><span style=\"color: #993300;\"><strong>Ph\u1ea7n I \u2013 C\u00e2u chuy\u1ec7n H\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris 1968 \u2013 1973<\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><em><u>Nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2m t\u00ecnh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: <\/u><\/em><em>B\u1ea1n \u0111\u1ecdc lo\u1ea1t b\u00e0i d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y tr\u1ea3i d\u00e0i qua k\u00fd \u1ee9c h\u01a1n 60 n\u0103m qua, t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u sinh vi\u00ean xa l\u1ea1 lang thang tr\u00ean nh\u1eefng n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng Paris, cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u00e0y tha h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 84 tu\u1ed5i n\u01a1i qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1m dung Hoa K\u1ef3. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy v\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t duy\u00ean t\u00ecnh h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, m\u1ed7i l\u1ea7n g\u1eb7p nhau \u0111\u1ec1u trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, bu\u1ed3n nhi\u1ec1u h\u01a1n vui. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 t\u1eebng \u201c\u0103n m\u00f2n r\u0103ng\u201d \u1edf m\u1ed9t qu\u00e1n \u0103n nh\u1ecf \u1edf qu\u1eadn 5 <sup>\u00e8me<\/sup> Paris (s\u1ebd r\u00e1ng nh\u1edb t\u00ean), l\u00fac GS \u0111\u00e3 v\u1ec1 l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam r\u1ed3i. Qu\u00e1n n\u1ea7y m\u1edf ra v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u00e0m n\u01a1i h\u1ed9i h\u1ecdp v\u00e0 kinh t\u00e0i c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t do BS Nguy\u1ec5n T\u00f4n Ho\u00e0n v\u00e0 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy ph\u1ee5 tr\u00e1ch. Qu\u00e1n do nh\u1ea1c s\u0129 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng C\u1ea7u qu\u1ea3n l\u00fd. Do duy\u00ean t\u00ecnh \u0111\u01b0a \u0111\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c Gs l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong giai \u0111o\u1ea1n H\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris t\u1ea1i T\u00f2a \u0110\u1ea1i s\u1ee9 Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Ph\u00e1p do C\u1ed1 v\u1ea5n V\u0103n h\u00f3a, BS Tr\u1ea7n V\u0103n B\u00ecnh (Bs ri\u00eang c\u1ee7a c\u1ed1 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Tr\u1ea7n V\u0103n H\u01b0\u01a1ng sau \u0111\u00f3) tri\u1ec7u t\u1eadp. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c danh d\u1ef1 l\u00e0m h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean cho ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a GS, Bs Tr\u1ea7n V\u0103n B\u00ecnh \u0111i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u00e0 th\u0103m h\u1ecfi \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 sinh vi\u00ean mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. Chuy\u1ebfn \u0111i d\u00e0i nh\u1ea5tt trong \u0111\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi GS h\u01a1n m\u1ed9t tu\u1ea7n l\u1ec5 g\u00e2y nhi\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng trong t\u00f4i. GS Huy c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n h\u1ecdc h\u1ecfi.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><em>\u00a0<\/em><em>L\u1ea7n g\u1eb7p GS l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u00e0 sau \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u0103m 1973 khi t\u00f4i v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, ho\u1eb7c \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang 2\/57 (?) \u0110\u01b0\u1eddng Cao Th\u1eafng, m\u1ed9t h\u1ebbm b\u00ean c\u1ea1nh Nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t b\u00e0n gh\u1ebf Anh \u0110\u00e0o c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh b\u1ea1n t\u00f4i l\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1i Th\u1ee9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0110\u1ea1i Th\u1ec3. Nh\u1eefng l\u1ea7n g\u1eb7p GS c\u00f9ng v\u1edbi TS Phan V\u0103n Song \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 cung c\u00e1ch l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Phong tr\u00e0o Qu\u1ed1c gia C\u1ea5p ti\u1ebfn v\u00e0 \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t\u00a0 l\u00ean sinh vi\u00ean v\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 \u1edf mi\u1ec1n Nam. V\u00e0 ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, m\u00e0 TS Phan V\u0103n Song hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0 l\u00e0 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng <\/em><em>\u0110\u1ea1i H\u1ecdc Cao \u0111\u1eb3ng Th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i Minh Tr\u00ed, v\u00e0 t\u00f4i, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c H\u1ecdc v\u1ee5 Vi\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cao \u0110\u00e0i T\u00e2y Ninh. K\u1ebf ti\u1ebfp, xin tr\u00edch t\u1eeb b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Song: \u201cTh\u1eeba l\u1ec7nh Gi\u00e1o s\u01b0, t\u00f4i \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u Truy\u1ebft v\u00e0o \u0110\u1ea3ng v\u00e0 Truy\u1ebft b\u00ed m\u1eadt \u00abT\u00ea \u0110\u01a1\u00bb T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t t\u1ea1i nh\u00e0 \u00d4ng C\u1ee5 t\u00f4i, l\u00e0 anh Ba X\u01b0\u1edbng, \u0111\u01b0\u1eddng Nguy\u1ec5n Duy D\u01b0\u01a1ng, sau l\u01b0ng tr\u01b0\u1eddng Nam Sinh M\u00f9 ch\u1ee3 An \u0110\u00f4ng. H\u00f4m \u1ea5y c\u00f3 m\u1eb7t Gi\u00e1o s\u01b0 do \u00f4ng c\u1eadu t\u00f4i l\u00e0 Thi\u1ebfu t\u00e1 Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng \u0110\u1ec7 ch\u1edf \u0111\u1ebfn.\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><em>L\u1ea7n g\u1eb7p GS ti\u1ebfp theo l\u00e0 ng\u00e0y vi\u1ebfng quan t\u00e0i c\u1ee7a B\u00e0 NN Huy, m\u1ea5t v\u00ec tai n\u1ea1n \u1edf V\u0169ng T\u00e0u t\u1ea1i t\u01b0 gia \u0111\u01b0\u1eddng Cao Th\u1eafng.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><em>Qua h\u1ea3i ngo\u1ea1i, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u n\u0103m 1986, t\u00ecnh c\u1edd t\u00f4i g\u1eb7p GS t\u1ea1i Boston nh\u00e2n chuy\u1ebfn \u0111i th\u0103m ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh T\u1ea5n, K\u1ef9 s\u01b0 h\u00f3a h\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft l\u00e0 GS \u0111ang \u1edf t\u1ea7ng th\u1ee9 ba trong m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng ki\u1ebfn tr\u00fac x\u01b0a, d\u00e0nh ri\u00eang cho \u201cng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u\u201d trong nh\u00e0 (chambre de bonne). C\u0103n ph\u00f2ng r\u1ea5t nh\u1ecf, m\u00e1i nghi\u00ean v\u00e0 tr\u1ea7n r\u1ea5t th\u1ea5p, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t \u00f4 vu\u00f4ng b\u1eb1ng ki\u1ebfng \u0111\u1ed9 2 feet m\u1ed7i b\u1ec1, v\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00e0n nh\u1ecf l\u00e0m v\u0103n ph\u00f2ng cho GS, b\u00ean c\u1ea3nh m\u1ed9t chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng \u0111\u01a1n nh\u1ecf nh\u00edt v\u00e0 m\u1ed9t k\u1ec7 s\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt linh tinh. V\u00e0 t\u1ea7ng th\u1ee9 hai d\u00e0nh ri\u00eang cho \u00f4ng b\u00e0 Gi\u00e1c \u0110\u1ee9c. C\u00f2n gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 \u1edf t\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a GS l\u00e0 th\u1ebf \u0111\u00f3\u2026<\/em><em>\u00a0<\/em><em>V\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u00f4i g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c GS l\u00e0 \u1edf Minnesota n\u0103m 1987, l\u00fac t\u00f4i l\u00e0m postdoctoral cho National Institute of Health. G\u1eb7p GS hai l\u1ea7n trong hai bu\u1ed5i \u0103n s\u00e1ng t\u1ea1i nh\u00e0 GS Stephen Young. L\u1ea7n cu\u1ed1i n\u1ea7y, GS ti\u1ec1u t\u1ee5y h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc nhi\u1ec1u do ch\u1ee9ng ung th\u01b0 cu\u1ed1ng h\u1ecdng. Gi\u1ecdng n\u00f3i \u00f4ng y\u1ebfu \u1edbt, ph\u00e1t \u00e2m kh\u00f4ng th\u00e0nh ti\u1ebfng r\u00f5 r\u1ec7t, \u00d4ng c\u00f3 v\u1ebd m\u1ec7t m\u00f5i\u2026<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><em>V\u00e0 \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh \u0111\u00e3 mang GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy v\u00e0o v\u00f9ng\u2026 mi\u00ean vi\u1ec5n ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 7 n\u0103m 1990 t\u1ea1i Paris, k\u1ebft th\u00fac m\u1ed9t s\u1ed1 ki\u1ebfp c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con Vi\u1ec7t c\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u1ed9c!<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>\u00a0<\/em><strong><em>***<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xin c\u00f3 v\u00e0i t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy: \u00d4ng l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, t\u1ed1t nghi\u1ec7p Ti\u1ebfn s\u0129 Ch\u00ednh tr\u1ecb h\u1ecdc n\u0103m 1961 t\u1ea1i Paris. V\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam \u00d4ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i H\u1ecdc vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia H\u00e0nh ch\u00e1nh, Saigon. N\u01a1i \u0111\u00e2y, \u00d4ng sang l\u1eadp Phong tr\u00e0o Qu\u1ed1c gia C\u1ea5p ti\u1ebfn c\u00f9ng v\u1edbi GS Nguy\u1ec5n V\u0103n B\u00f4ng, Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng HVQGHC. \u00d4ng tham ch\u00ednh m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t ng\u1eafn qua vai tr\u00f2 Ch\u00e1nh s\u1ef1 v\u1ee5, b\u00ean c\u1ea1nh T\u01b0\u1edbng Nguy\u1ec5n Kh\u00e1nh \u0111\u1ea7u n\u0103m 1964. Th\u00e1ng 11\/1964, \u00d4ng v\u00f9ng v\u1edbi BS Nguy\u1ec5n T\u00f4n Ho\u00e0n th\u00e0nh l\u1eadp \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t v\u00e0 n\u1eafm vai tr\u00f2 T\u1ed5ng Th\u01a1 K\u00fd. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c an b\u00e0i v\u00e0 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi Paris: T\u1ed1t nghi\u1ec7p \u1edf Paris. Trong th\u1eddi \u0110\u1ec7 II C\u1ed9ng h\u00f2a \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eed l\u00e0 C\u1ed1 v\u1ea5n cho ph\u00e1i \u0111o\u00e0n VNCH tham d\u1ef1 H\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris n\u0103m 1968 \u2013 1973. V\u00e0 sau c\u00f9ng ng\u00e0y 28\/7\/1990, \u00d4ng m\u1ea5t t\u1ea1i Paris tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf cho m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p Vi\u1ec7t Nam. Qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh oan nghi\u1ec7t cho \u00d4ng<strong><em>. Qu\u1ed1c gia m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con Vi\u1ec7t y\u00eau d\u1ea5u!<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975. Trong giai \u0111o\u1ea1n di\u1ec5n ra cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris v\u1ec1 ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh v\u00e0 t\u00e1i l\u1eadp h\u00f2a b\u00ecnh \u1edf Vi\u1ec7t Nam, <em>\u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng tr\u00ean m\u1eb7t tr\u1eadn ch\u00ednh tr\u1ecb, h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/em><\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong><em>1.\u00a0 Vai tr\u00f2 m\u1ed9t nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh tr\u1ecb<\/em><\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c b\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c tham gia H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris g\u1ed3m: Hoa K\u1ef3 &#8211; Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 C\u1ed9ng h\u00f2a (mi\u1ec1n B\u1eafc) &#8211; Ch\u00ednh ph\u1ee7 C\u00e1ch m\u1ea1ng L\u00e2m th\u1eddi C\u1ed9ng h\u00f2a mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam &#8211; Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a. Ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a do \u0110\u1ea1i s\u1ee9 t\u1ea1i Ph\u00e1p, Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng L\u00e2m l\u00e0m Tr\u01b0\u1edfng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n; sau \u0111\u00f3 l\u00e0\u00a0 Ph\u1ee5 t\u00e1 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7u, \u00d4ng Nguy\u1ec5n Ph\u00fa \u0110\u1ee9c, \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy kh\u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 ch\u00e1nh th\u1ee9c trong \u0111o\u00e0n \u0111\u00e0m ph\u00e1n n\u00e0y. Trong th\u1eddi gian \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 ch\u00e2u \u00c2u, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean ba m\u1eb7t:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u00fd ki\u1ebfn c\u00f9ng nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c ph\u1ea3n bi\u1ec7n cho ph\u00e1i \u0111o\u00e0n VNCH;<\/li>\n<li>Ti\u1ebfp x\u00fac gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed, sinh vi\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng c\u1ef1 ng\u1ee5 t\u1ea1i Ph\u00e1p;<\/li>\n<li>V\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf \u1ee7ng h\u1ed9 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00d4ng cho r\u1eb1ng cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 n\u1ed9i chi\u1ebfn m\u00e0 n\u1eb1m trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh, cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1ea5n m\u1ea1nh quy\u1ec1n t\u1ef1 quy\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mi\u1ec1n Nam.<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>2. Ph\u1ea3n bi\u1ec7n l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a \u00d4ng l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c l\u1eadp lu\u1eadn h\u1ecdc thu\u1eadt ch\u00e1nh tr\u1ecb nh\u1eb1m ph\u1ea3n b\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u00eda c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t. \u00d4ng th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng n\u00e9t c\u0103n b\u1ea3n trong k\u00fd k\u1ebft \u1edf Geneve ng\u00e0y 20\/7\/1954 (xin ghi nh\u1edb VNCH kh\u00f4ng c\u00f3 k\u00fd) r\u1eb1ng:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve kh\u00f4ng trao ch\u1ee7 quy\u1ec1n gi\u00e1m s\u00e1t to\u00e0n th\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam cho nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i;<\/li>\n<\/ul>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 ch\u00e1nh tr\u1ecb c\u00f3 b\u1ed9 m\u00e1y nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 li\u00ean quan ngo\u1ea1i giao v\u1edbi qu\u1ed1c t\u1ebf ri\u00eang r\u1ebd, c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ea7u phi\u1ebfu c\u00f4ng khai v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7;<\/li>\n<li>Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0o mi\u1ec1n Nam l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 sau hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Geneve c\u1ee7a B\u1eafc Vi\u1ec7t l\u00e0 vi ph\u1ea1m Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 l\u00e0m leo thang chi\u1ebfn tranh.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u, h\u1ed9i th\u1ea3o v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac ri\u00eang v\u1edbi c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>3. Li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c Ph\u00e1p<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong th\u1eddi gian H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris k\u00e9o d\u00e0i g\u1ea7n n\u0103m n\u0103m, Paris tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m tranh lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam. GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u00e3 di\u1ec5n thuy\u1ebft t\u1ea1i nhi\u1ec1u di\u1ec5n \u0111\u00e0n, g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Th\u1ee5y S\u0129, B\u1ec9, \u0110\u1ee9c v\u00e0 H\u00f2a Lan, trao \u0111\u1ed5i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1edbi gi\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u2026nh\u1eb1m gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a b\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u00e0 ti\u1ebfng Anh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1edd n\u1ec1n t\u1ea3ng h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ngo\u1ea1i ng\u1eef, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng tr\u00ed th\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c trong c\u00e1c cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>4. \u0110\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Paris 1973<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Paris \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy cho r\u1eb1ng:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau r\u00fat qu\u00e2n trong ch\u00ednh s\u00e1ch Vi\u1ec7t Nam h\u00f3a chi\u1ebfn tranh.<\/li>\n<li>Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a b\u1ecb suy y\u1ebfu v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 do vi\u1ec7c gi\u1ea3m thi\u1ec3u ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 d\u00e2n s\u1ef1 (USAID) c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0m suy y\u1ebfu Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a trong l\u00e3nh v\u1ef1c\u00a0 ngo\u1ea1i giao v\u1edbi qu\u1ed1c t\u1ebf<\/li>\n<li>Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Paris kh\u00f4ng t\u1ea1o ra c\u01a1 c\u1ea5u h\u1eefu hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m vi\u1ec7c ng\u1eebng b\u1eafn \u1edf mi\u1ec1n Nam, c\u0169ng nh\u01b0 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i B\u1eafc Vi\u1ec7t qua \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n H\u1ed3 Ch\u00ed Minh.<\/li>\n<li>S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i mi\u1ec1n B\u1eafc t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam v\u1eabn c\u00f2n m\u01a1 h\u1ed3, trong l\u00fac \u0111\u00f3, vi\u1ec7c r\u00fat qu\u00e2n c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ecbch tr\u00ecnh ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh tr\u00ean v\u1ec1 sau, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u xem l\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea7n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi di\u1ec5n bi\u1ebfn d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a n\u0103m 1975.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>5 . L\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 chung<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu ph\u00e2n lo\u1ea1i vai tr\u00f2 c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy trong giai \u0111o\u1ea1n H\u1ed9i ngh\u1ecb Paris, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m t\u1eaft l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t nh\u01b0 sau:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Trong l\u00e3nh v\u1ef1c ngo\u1ea1i giao, vai tr\u00f2 c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean ch\u00e1nh th\u1ee9c c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n VNCH trong vi\u1ec7c \u0111\u00e0m ph\u00e1n;<\/li>\n<li>Nh\u01b0ng trong l\u00e3nh v\u1ef1c ngo\u1ea1i giao \u0111\u1ea1i ch\u00fang, \u00f4ng r\u1ea5t t\u00edch c\u1ef1c d\u1ea5n th\u00e2n ng\u00e0y \u0111\u00eam cho c\u00f4ng cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh d\u00e0nh ch\u00e1nh ngh\u0129a cho VNCH;<\/li>\n<li>V\u1ec1 h\u1ecdc thu\u1eadt ch\u00e1nh tr\u1ecb, \u00d4ng ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a VNCH;<\/li>\n<li>V\u1ec1 ch\u00e1nh tr\u1ecb, \u00d4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Phong tr\u00e0o Qu\u1ed1c gia C\u1ea5p ti\u1ebfn nh\u1eb1m \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ed9t t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c c\u1ed9ng h\u00f2a m\u1edbi d\u1ef1a tr\u00ean tinh th\u1ea7n d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00e1p tr\u1ecb, c\u0169ng nh\u01b0 th\u00e0nh l\u1eadp \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, ng\u00f5 h\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng c\u00e1n b\u1ed9 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 l\u00fd lu\u1eadn d\u00e2n ch\u1ee7, qu\u1ed1c gia \u2013 c\u1ed9ng s\u1ea3n \u2026nh\u1eb1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi tri\u1ebft l\u00fd c\u00e1ch m\u1ea1ng chuy\u00ean ch\u00ednh v\u00f4 s\u1ea3n c\u1ee7a CSBV;<\/li>\n<li>V\u1ec1 m\u1eb7t qu\u1ed1c t\u1ebf, \u00d4ng, ng\u00e0y \u0111\u00eam, ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3, b\u00e1o ch\u00ed, v\u00e0 v\u1edbi gi\u1edbi ch\u00e1nh tr\u1ecb \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u00c2u ch\u00e2u;<\/li>\n<li>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1edbi t\u00ednh gi\u1ea3n d\u1ecb v\u00e0 b\u00ecnh d\u00e2n, \u00d4ng h\u00f2a m\u00ecnh v\u00e0o l\u1edbp sinh vi\u00ean, \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng trong khi \u0111i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u1eafp n\u01a1i \u1edf Ph\u00e1p (ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 duy\u00ean c\u01a1 \u0111\u00e3 \u0111i c\u00f9ng \u00d4ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i trong giai \u0111\u1ecdan n\u1ea7y) nh\u01b0 h\u00f2a m\u00ecnh \u0103n ng\u1ee7 trong c\u00e1c trung t\u00e2m sinh vi\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_2197\" aria-describedby=\"caption-attachment-2197\" style=\"width: 994px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2197\" src=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture2-300x192.png\" alt=\"\" width=\"994\" height=\"636\" srcset=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture2-300x192.png 300w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture2-768x491.png 768w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture2-18x12.png 18w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture2.png 909w\" sizes=\"auto, (max-width: 994px) 100vw, 994px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2197\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #333399;\"><em>H\u00f2a \u0111\u00e0m Paris<\/em><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nhi\u1ec1u s\u1eed gia nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng \u0111o\u00e0n \u0111\u00e0m ph\u00e1n nh\u01b0 Ph\u1ea1m \u0110\u0103ng L\u00e2m hay Nguy\u1ec5n Ph\u00fa \u0110\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n VNCH tr\u00ean b\u00e0n h\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris, <strong><em>GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy thu\u1ed9c nh\u00f3m &#8220;ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng&#8221; \u1edf h\u1eadu tr\u01b0\u1eddng.<\/em><\/strong> \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp k\u00fd k\u1ebft c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n, m\u00e0 \u1edf vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 c\u01a1 s\u1edf l\u00fd lu\u1eadn cho l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a trong c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110\u00e2y l\u00e0 vai tr\u00f2 gi\u00e1n ti\u1ebfp nh\u01b0ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong b\u1ed1i c\u1ea3nh cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tuy\u00ean truy\u1ec1n tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c ph\u1ea3n bi\u1ec7n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i trong th\u1eddi k\u1ef3 H\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris (1968\u20131973) ch\u00e1nh y\u1ebfu mang t\u00ednh h\u1ecdc thu\u1eadt, ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i di\u1ec5n v\u0103n c\u00f4ng k\u00edch CSBV. \u00d4ng c\u1ed1 g\u1eafng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a lu\u1eadt l\u1ec7 v\u1ec1 bang giao qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u1ea5t ti\u1ebfc, m\u1ed9t tinh hoa c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t h\u00f2n ng\u1ecdc c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u00e3 ra \u0111i r\u1ea5t s\u1edbm tr\u00ean ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng tranh \u0111\u1ea5u cho \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ef1 do cho Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ch\u00fa th\u00edch<\/em><\/strong>: Qua nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u, v\u0103n b\u1ea3n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy c\u00f9ng nh\u1eefng \u0111\u00fac k\u1ebft trong nh\u1eefng l\u1ea7n ph\u1ea3n bi\u1ec7n c\u00f9ng ph\u00e1i \u0111o\u00e0n cs B\u1eafc Vi\u1ec7t, c\u00f3 hai th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n h\u00f2a \u0111\u00e0m l\u00e0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>\u00d4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ngh\u0129a, \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch b\u00e1o ch\u00ed cho ph\u00e1i \u0111o\u00e0n, \u0111\u00e3 \u0111\u00fac k\u1ebft v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng trong ti\u1ec3u lu\u1eadn cho b\u1eb1ng Maitrise \u00e8s Lettres \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Besancon;<\/li>\n<li>LS Tr\u1ea7n Thanh Hi\u1ec7p, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong lu\u1eadn \u00e1n cho v\u0103n b\u1eb1ng Dipl\u00f4me d\u2019\u00c9tudes Approfondies en Droit \u1edf c\u00f9ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc tr\u00ean.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea5t c\u1ea3 do ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ean v\u1edbi gi\u00e1o s\u01b0 b\u1ea3o tr\u1ee3 v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 trong nh\u1eefng l\u1ea7n c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ean v\u1ec1 Besancon. R\u1ea5t tr\u00e2n qu\u00fd tinh th\u1ea7n h\u1ecdc h\u1ecfi c\u1ee7a hai v\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ee9t l\u00e0 b\u1ea1n, th\u1ee9 hai l\u00e0 b\u1eadc huynh tr\u01b0\u1edfng. C\u1ea3 hai v\u1eabn c\u00f2n m\u1ea1nh kh\u1ecfe v\u00e0 s\u1ed1ng t\u1ea1i Paris.<\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>Ph\u1ea7n II \u2013 Ph\u1ea3n b\u00e1c tr\u1ef1c di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t<\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong tranh lu\u1eadn, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u00edt s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef tuy\u00ean truy\u1ec1n m\u1ed9t chi\u1ec1u hay h\u1eb1n h\u1ecdc, hay t\u1ecf \u1ef3 m\u1ea5t b\u00ecnh t\u0129nh, hay n\u00f3ng gi\u1eadn. \u00d4ng lu\u00f4n vi\u1ec7n d\u1eabn lu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf, lu\u1eadt \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, ph\u00e2n t\u00edch hi\u1ebfn ph\u00e1p, s\u1eed d\u1ee5ng khoa h\u1ecdc ch\u00e1nh tr\u1ecb trong l\u00fd lu\u1eadn, so s\u00e1nh kinh nghi\u1ec7m c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh c\u00f4ng trong tranh \u0111\u1ea5u d\u00e0nh l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 ch\u1ee7. <strong><em>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00d4ng l\u00e0 tr\u00e1nh c\u00f4ng k\u00edch c\u00e1 nh\u00e2n. <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 tuy\u00ean truy\u1ec1n v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ch\u00e1nh tr\u1ecb.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>1. V\u1ec1 t\u00ednh ch\u00ednh danh c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea7n ph\u00e2n t\u00edch l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a CSBV, H\u00e0 N\u1ed9i lu\u00f4n lu\u00f4n v\u00e0 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng tuy\u00ean b\u1ed1:\u201d<em>Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam<\/em>\u201d, v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a l\u00e0 m\u1ed9t &#8220;ch\u00ednh quy\u1ec1n tay sai&#8221; do Hoa K\u1ef3 d\u1ef1ng l\u00ean n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 c\u00e1ch ph\u00e1p nh\u00e2n \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec v\u1eady, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy ph\u1ea3n bi\u1ec7n l\u1ea1i r\u1eb1ng, <strong><em>\u00d4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u00e1ch b\u1ea1nh gi\u1eefa kh\u00e1i ni\u1ec7m qu\u1ed1c gia &#8211; nation v\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc &#8211; state.<\/em><\/strong> Theo \u00d4ng:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>D\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0 m\u1ed9t m\u00e0 th\u00f4i.<\/li>\n<li>Nh\u01b0ng sau Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve n\u0103m 1954 \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i hai ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u1edbi hai h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, h\u00e0nh ch\u00e1nh, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 ngo\u1ea1i giao kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng nh\u1eadn.<\/li>\n<li>V\u00ec v\u1eady, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i hai th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc: VNCH c\u00f3 li\u00ean l\u1ea1c ngo\u1ea1i giao c\u1ea5p \u0110\u1ea1i s\u1ee9 v\u1edbi g\u1ea7n 40 qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f2n CSBV, t\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n Ch\u1ee7 C\u1ed9ng H\u00f2a ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong kh\u1ed3i c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 trong th\u1ebf gi\u1edbi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n l\u00e0 qu\u1ed1c gia duy nh\u1ee9t c\u00f4ng nh\u1eadn h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00d4ng c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u00e0 ph\u1ea3n b\u00e1c CSBV r\u1eb1ng, vi\u1ec7c ph\u1ee7 nh\u1eadn ho\u00e0n to\u00e0n s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd.<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>2. V\u1ec1 Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve 1954<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">CSBV H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u01b0a ra l\u1eadp lu\u1eadn, Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve ch\u1ec9 t\u1ea1m chia \u0111\u00f4i \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc qua v\u0129 tuy\u1ebfn 17, v\u00ec v\u1eady m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u1eb1m th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec1u h\u1ee3p ph\u00e1p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Huy ph\u1ea3n b\u00e1c l\u1ea1i, Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Gen\u00e8ve kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1eddng ranh gi\u1edbi tuy\u1ebfn qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i v\u0129 tuy\u1ebfn 17 ch\u1ec9 mang t\u00ednh t\u1ea1m th\u1eddi, v\u00e0, r\u1ed1t r\u00e1o h\u01a1n n\u1eefa, Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p m\u1ed9t b\u00ean n\u00e0o \u0111\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t d\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0110i\u1ec1u 3 c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng 2 l\u00e0<em>:\u201d<strong> \u0110i\u1ec1u 3<\/strong><strong> &#8211; <\/strong>C\u00e1c b\u00ean cam k\u1ebft gi\u1eef v\u1eefng ng\u1eebng b\u1eafn, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m ho\u00e0 b\u00ecnh l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 v\u1eefng ch\u1eafc.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb khi ng\u1eebng b\u1eafn:<\/em><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><em>a) C\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Hoa k\u1ef3 v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i kh\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a Hoa k\u1ef3 v\u00e0 c\u1ee7a Vi\u1ec7t\u00a0Nam\u00a0c\u1ed9ng ho\u00e0 s\u1ebd \u1edf nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh trong l\u00fac ch\u1edd \u0111\u1ee3i th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch r\u00fat qu\u00e2n. Ban li\u00ean h\u1ee3p qu\u00e2n s\u1ef1 b\u1ed1n b\u00ean n\u00f3i trong \u0111i\u1ec1u 16 s\u1ebd quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng th\u1ec3 th\u1ee9c.<\/em><\/li>\n<li><em>b) C\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng v\u0169 trang c\u1ee7a hai b\u00ean mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t\u00a0Nam\u00a0s\u1ebd \u1edf nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a m\u00ecnh. Ban Li\u00ean h\u1ee3p qu\u00e2n s\u1ef1 hai b\u00ean n\u00f3i trong \u0111i\u1ec1u 17 s\u1ebd quy \u0111\u1ecbnh v\u00f9ng do m\u1ed7i b\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ec3 th\u1ee9c tr\u00fa qu\u00e2n.<\/em><\/li>\n<li><em>c) C\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh quy thu\u1ed9c m\u1ecdi qu\u00e2n ch\u1ee7ng v\u00e0 binh ch\u1ee7ng v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng ch\u00ednh quy c\u1ee7a c\u00e1c b\u00ean \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t\u00a0Nam\u00a0ph\u1ea3i ng\u1eebng m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea5n c\u00f4ng nhau v\u00e0 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 tu\u00e2n theo nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quy \u0111\u1ecbnh sau \u0111\u00e2y:<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>&#8211; Ng\u0103n c\u1ea5m m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0169 l\u1ef1c tr\u00ean b\u1ed9, tr\u00ean kh\u00f4ng v\u00e0 tr\u00ean bi\u1ec3n;<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>&#8211; Ng\u0103n c\u1ea5m m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecbch, kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 tr\u1ea3 th\u00f9 c\u1ee7a c\u1ea3 hai b\u00ean.\u201d <\/em>\u0110\u1ebb ph\u1ea3n bi\u1ec7n l\u1ea1i m\u1ecdi t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 x\u00e2m nh\u1eadp v\u0169 kh\u00ed v\u00e0o Nam c\u1ee7a CSBV sau ng\u00e0y 27\/1\/1973. L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3 cho th\u1ea5y, ch\u00ednh L\u00ea Du\u1eabn \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf c\u0103n c\u1ee9 V\u00e0m Nao nhi\u1ec1u n\u0103n tr\u01b0\u1edbc 1975!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0 theo \u00f4ng, vi\u1ec7c th\u1ed1ng nh\u1ea5t n\u1ebfu c\u00f3, ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea7u c\u1eed t\u1ef1 do d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c, c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n hai mi\u1ec1n, kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebfn tranh qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 d\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5n m\u1ea1nh trong c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>3. V\u1ec1 M\u1eb7t tr\u1eadn D\u00e2n t\u1ed9c Gi\u1ea3i ph\u00f3ng mi\u1ec1n Nam<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">CSBV H\u00e0 N\u1ed9i kh\u1eb3ng quy\u1ebft, M\u1eb7t tr\u1eadn D\u00e2n t\u1ed9c Gi\u1ea3i ph\u00f3ng mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 phong tr\u00e0o n\u1ed5i d\u1eady t\u1ef1 ph\u00e1t c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy ph\u1ea3n b\u00e1c l\u1ea1i:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>M\u1eb7t tr\u1eadn kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed9c l\u1eadp. m\u00e0 do s\u1ef1 d\u00e0n d\u1ef1ng c\u1ee7a CSBV;<\/li>\n<li>C\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o nh\u01b0 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Th\u1ecd, Tr\u1ecbnh \u0110\u00ecnh Th\u00e0o, D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3nh Hoa v.v\u2026ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng tr\u00ed th\u1ee9c b\u00f9 nh\u00ecn \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 N\u1ed9i d\u1ef1ng l\u00ean. L\u00e3nh \u0111\u1ea1o qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 h\u1eadu c\u1ea7n \u0111\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i;<\/li>\n<li>\u0110\u01b0\u1eddng m\u00f2n H\u1ed3 Ch\u00ed Minh l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u1ec7t cho th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n v\u00e0 ti\u1ebfp v\u1eadn quy m\u00f4 t\u1eeb mi\u1ec1n B\u1eafc.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo \u00d4ng, v\u00ec v\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 xem \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn B\u1eafc \u2013 Nam thu\u1ea7n t\u00fay, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 gi\u1eefa kh\u1ed1i c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 t\u1ef1 do.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong>4. V\u1ec1 Quy\u1ec1n d\u00e2n t\u1ed9c t\u1ef1 quy\u1ebft v\u00e0 Chi\u1ebfn tranh c\u00e1ch m\u1ea1ng<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy. \u00d4ng lu\u00f4n l\u1eadp lu\u1eadn, n\u1ebfu H\u00e0 N\u1ed9i kh\u1eb3ng quy\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 quy\u1ebft th\u00ec, th\u00ec <em>d\u00e2n ch\u00fang \u1edf mi\u1ec1n Nam c\u0169ng c\u00f3 quy\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng lai ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1eady. <\/em>Theo \u00d4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u1eeba vi\u1ec7n d\u1eabn nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ef1 quy\u1ebft d\u00e2n t\u1ed9c v\u1eeba ph\u1ee7 nh\u1eadn quy\u1ec1n l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a 17 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ec1 chi\u1ebfn tranh c\u00e1ch m\u1ea1ng, CSBV H\u00e0 N\u1ed9i coi chi\u1ebfn tranh v\u0169 trang l\u00e0 chi\u1ebfn tranh gi\u1ea3i ph\u00f3ng d\u00e2n t\u1ed9c, c\u1ee9u n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 ch\u1ed1ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c M\u1ef9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy cho r\u1eb1ng, chi\u1ebfn tranh sau n\u0103m 1965 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady trong n\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh cu\u1ed9c chi\u1ebfn quy m\u00f4 l\u1edbn v\u1edbi s\u1ef1 tham gia tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i mi\u1ec1n B\u1eafc, Hoa K\u1ef3, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a c\u1ea3 hai ph\u00eda. Kh\u1ed1i c\u1ed9ng s\u1ea3n qu\u1ed1c t\u1ebf g\u1ed3m Li\u00ean S\u00f4 v\u00e0 15 qu\u1ed1c gia trong kh\u1ed1i nh\u01b0 Hung, Ti\u1ec7p, \u0110\u00f4ng \u0110\u1ee9c, v.v\u2026, v\u1edbi Cu Ba, B\u1eafc H\u00e0n v.v\u2026 v\u00e0 nh\u1ee9t l\u00e0 Trung C\u1ed9ng v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a tr\u00ean 340 ng\u00e0n l\u00ednh T\u00e0u (sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3 g\u1ea7n \u0111\u00e2y). Theo \u00d4ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ch\u1ea5t ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>5. V\u1ec1 m\u00f4 h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t ph\u1ea3n bi\u1ec7n \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c ai nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy nh\u01b0ng kh\u00e1 s\u00e2u s\u1eafc. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3n b\u00e1c b\u1eb1ng c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1, nh\u01b0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh trong kh\u1ed1i c\u1ed9ng s\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ea5t B\u1eafc K\u1ef3, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c ngu\u1ed3n vi\u1ec7n tr\u1ee3 v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u00f9ng qu\u00e2n nhu v\u00f4 gi\u1edbi h\u1ea1n. T\u1eeb \u0111\u00f3, \u00d4ng \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi<strong><em>: \u201dSau khi th\u1ed1ng nh\u1ea5t b\u1eb1ng b\u1ea1o l\u1ef1c th\u00ec Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng cho r\u1eb1ng, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea3ng s\u1ebd d\u1eabn t\u1edbi vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t quy\u1ec1n l\u1ef1c theo cung c\u00e1ch trung \u01b0\u01a1ng t\u1eadp quy\u1ec1n v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0111\u1ea3ng tr\u1ecb. Th\u00eam n\u1eefa, kinh t\u1ebf k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a v\u00e0 t\u1eadp trung s\u1ebd kh\u00f3 t\u1ea1o \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n qua ch\u00ednh s\u00e1ch h\u1ee3p t\u00e1c x\u00e3. V\u00e0 sau c\u00f9ng, <em>vi\u1ec7c thi\u1ebfu v\u1eafng gi\u00e1o d\u1ee5c nh\u00e2n b\u1ea3n v\u00e0 t\u1ef1 do s\u1ebd l\u00e0m tr\u00ec tr\u1ec7 ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi h\u1eadu chi\u1ebfn. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn n\u00e0y sau n\u0103m 1975 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh, v\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n trong c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 hi\u1ebfn ph\u00e1p cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i \u0111\u1eddi.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>6. Suy ngh\u0129 t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y c\u00e1c ph\u1ea3n bi\u1ec7n c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111i\u1ec3m h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec3m m\u1ea1nh l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn nh\u1ea5t qu\u00e1n v\u1ec1 ph\u00e1p l\u00fd qu\u1ed1c t\u1ebf, quy\u1ec1n t\u1ef1 quy\u1ebft v\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7. Nhi\u1ec1u ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 nguy c\u01a1 t\u1eadp trung quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n v\u1eabn c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb tham kh\u1ea3o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec3m h\u1ea1n ch\u1ebf l\u00e0 c\u00e1c l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, n\u00ean \u00edt ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 m\u00e0 ph\u00eda H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc kh\u00e1c nh\u1ea5n m\u1ea1nh, nh\u01b0 m\u1ee5c ti\u00eau th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, di s\u1ea3n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mi\u1ec1n Nam kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1ec7 I v\u00e0 \u0110\u1ec7 II C\u1ed9ng H\u00f2a qua c\u00e1 nh\u00e2n TT Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m v\u00e0 TT Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7u. V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc song song v\u1edbi c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u1eeb nhi\u1ec1u ph\u00eda \u0111\u1ec3 c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb Vi\u1ec7t Nam, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a d\u00f2ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7, v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng l\u00fd lu\u1eadn cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n, \u0111a nguy\u00ean v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ef1 quy\u1ebft trong b\u1ed1i c\u1ea3nh cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a th\u1eddi Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh. Thi\u1ebft ngh\u0129, m\u1ed9t mai khi \u0110\u1ea5t v\u00e0 N\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n b\u00f3ng d\u00e1ng CSBV, n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 ph\u00e1p tr\u1ecb s\u1ebd bi\u1ebfn c\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng lai Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia t\u1ef1 do v\u00e0 c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh.<\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>Ph\u1ea7n III \u2013 Th\u1eddi \u0110\u1ec7 II C\u1ed9ng H\u00f2a &#8211; L\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t<\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh kh\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp theo ngh\u0129a truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed5i b\u1eadt \u1edf vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1n b\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i, thay v\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea5u tranh v\u0169 trang hay tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u1eafm gi\u1eef c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 h\u00e0nh ph\u00e1p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Geneve chia \u0111\u00f4i l\u00e3nh th\u1ed5, VNCH \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia to\u00e0n v\u1eb9n ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp. T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00e1c \u0111o\u00e0n th\u1ec3 ch\u00ednh tr\u1ecb \u1edf mi\u1ec1n Nam c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tham gia vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n. V\u00e0 c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u00e0n th\u1ec3 ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f4ng khai ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, m\u1ed9t trong nh\u1eefng s\u00e1ng l\u1eadp vi\u00ean T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t t\u1eeb c\u0103n b\u1ea3n X\u1ee9 b\u1ed9 Nam k\u1ef3 \u0111\u00e3 g\u00f3p c\u00f4ng khai tri\u1ec3n lu\u1eadn thuy\u1ebft ch\u1ee7 ngh\u0129a D\u00e2n T\u1ed9c Sanh T\u1ed3n, \u0111\u01b0a l\u00ean l\u00fd lu\u1eadn xu h\u01b0\u1edbng bi\u1ebfn c\u1ea3i v\u00e0o n\u0103m 1964. T\u1eeb \u0111\u00f3, thuy\u1ebft d\u00e2n t\u1ed9c sinh t\u1ed3n bi\u1ebfn c\u1ea3i ra \u0111\u1eddi. <em>\u0110i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 t\u00e1ch r\u1eddi, m\u00e0 \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t giai \u0111\u1ecdan m\u1edf theo t\u1ea7m nh\u00ecn m\u1edbi, th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, c\u0169ng nh\u01b0 ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean kh\u00e1c. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ee7 thuy\u1ebft DTST bi\u1ebfn c\u1ea3i, GS Huy \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh qua lu\u1eadt ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a Darwin \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u1eafng l\u1ee3i sau c\u00f9ng. C\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng chung quanh m\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 th\u1eafng l\u1ee3i to\u00e0n v\u1eb9n. Do \u0111\u00f3 GS Huy \u0111\u01b0a ra xu h\u01b0\u1edbng bi\u1ebfn c\u1ea3i t\u1ee9c kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi t\u00f9y theo ho\u00e0n c\u1ea3nh, l\u00fac ti\u1ebfn, l\u00fac l\u00f9i \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng thu\u1eadn l\u1ee3i c\u00f9ng b\u1ea5t l\u1ee3i. \u0110\u1ec3 r\u1ed3i, sau c\u00f9ng, tranh th\u1ee7 ph\u1ea7n th\u1eafng l\u1ee3i tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi t\u00ecnh hu\u1ed1ng d\u00f9 l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ee3i cho \u0111\u00f2an th\u1ec3 c\u1ee7a m\u00ecnh. Kh\u00e1i ni\u1ec7m sinh t\u1ed3n trong giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng l\u1edbn v\u1ec1 lu\u1eadn thuy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. <strong><em>T\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a GS Huy s\u1ebd n\u1eb1m trong danh s\u00e1ch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi khai s\u00e1ng v\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t<\/em><\/strong>. GS Huy c\u00f2n \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n cho s\u1ef1 sinh t\u1ed3n trong lu\u1eadn thuy\u1ebft bi\u1ebfn c\u1ea3i c\u00f9ng hai h\u00ecnh th\u1ee9c tranh \u0111\u1ea5u d\u1ef1a theo hai nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ed1i n\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai h\u00ecnh th\u1ee9c tranh \u0111\u1ea5u b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u v\u1edbi ch\u00ednh n\u00f4\u1ecb t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh. <em>T\u1eeb suy ngh\u0129 tr\u00ean, c\u00f4ng cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u c\u1ee7a GS Huy th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u00ecnh th\u1ee9c tranh \u0111\u1ea5u d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u00f4n h\u00f2a hay b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng tu\u1ef3 theo tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p v\u00e0 di\u1ec5n bi\u1ebfn c\u1ee7a h\u00f2an c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a qu\u1ed1c gia trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tr\u00ean.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em>T\u1eeb vi\u1ec7c soi s\u00e1ng nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng tranh \u0111\u1ea5u, GS Huy \u0111\u00e3 khai tri\u1ec3n th\u00eam th\u00e0nh ba b\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau hay ba lu\u1eadt \u0111\u1ec3 r\u1ed3i c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed tu\u1ef3 theo t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111ang x\u1ea3y ra. <em>\u0110\u00f3 l\u00e0 lu\u1eadt s\u1ee9c m\u1ea1nh, lu\u1eadt bi\u1ebfn c\u1ea3i v\u00e0 lu\u1eadt h\u1ee3p qu\u1ea7n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c<\/em>.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong><em>V\u1ec1 lu\u1eadt s\u1ee9c m\u1ea1nh: <\/em><\/strong>\u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc th\u1ebf ph\u00e2n c\u1ef1c m\u1edbi tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, qu\u1ea3 th\u1eadt s\u1ee9c m\u1ea1nh ng\u00e0y h\u00f4m nay kh\u00f4ng c\u00f2n c\u0103n c\u1ee9 theo kh\u1ea3 n\u0103ng qu\u00e2n s\u1ef1 n\u1eefa, m\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng kinh t\u1ebf m\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1edbc \u0111o quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u00f2an c\u1ea7u.<\/li>\n<li><strong><em>Lu\u1eadt bi\u1ebfn c\u1ea3i<\/em><\/strong> c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c GS gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi theo h\u00f2an c\u1ea3nh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh th\u1ebf m\u1edbi ng\u00e0y h\u00f4m nay, c\u1ea7n ph\u1ea3i v\u1eadn d\u1ee5ng tr\u00ed \u00f3c \u0111\u1ec3 th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u00f5 h\u1ea7u bi\u1ebfn c\u1ea3i m\u1ecdi h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i d\u1ef1a theo quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn, v\u00e0 th\u1ebf \u0111\u00f4i b\u00ean c\u00f9ng c\u00f3 l\u1ee3i (win-win situation) kh\u1ecfi b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 qu\u1ed1c gia n\u00e0o m\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c.<\/li>\n<li><strong><em>Lu\u1eadt th\u1ee9 ba v\u1ec1 h\u1ee3p qu\u1ea7n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c:<\/em><\/strong> \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u1eadp m\u00f4n s\u01a1 \u0111\u1eb3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a tr\u1ebb con mi\u1ec1n Nam trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c ti\u1ec3u h\u1ecdc qua nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u1ee5 ng\u00f4n trong s\u00e1ch qu\u1ed1c v\u0103n gi\u00e1o khoa th\u01b0. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadt tr\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ec5. Nh\u00ecn l\u1ea1i ch\u00ednh ch\u00fang ta hi\u1ec7n t\u1ea1i, qua bao nhi\u00eau h\u1ec7 ph\u00e1i c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 l\u00e0m suy y\u1ebfu ti\u1ec1m l\u1ef1c l\u1edbn lao c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ea3ng c\u00f3 qu\u00e1 tr\u00ecnh tranh \u0111\u1ea5u l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i kh\u1ed1i d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ea3ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay, th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u0111i t\u1eeb m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e9p k\u00edn \u0111\u1ebfn h\u00ecnh th\u00e1i m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edf nh\u01b0 ng\u00e0y h\u00f4m nay. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a h\u1eb3n nhi\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng t\u1edbi v\u00ec s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n chung c\u1ee7a to\u00e0n c\u1ea7u. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean trong ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u01b0a c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ebfn g\u1ea7n h\u01a1n v\u00e0 b\u1ed5 t\u00fac cho nhau h\u01a1n tr\u00ean t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00f4i b\u00ean c\u00f9ng l\u01b0\u1ee1ng l\u1ee3i. T\u1eeb \u0111\u00f3 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1edbi th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi v\u0103n minh m\u1ea1ng v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 th\u00f4ng minh AI.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong>1. X\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>Sau khi Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Anh m\u1ea5t t\u00edch n\u0103m 1946, phong tr\u00e0o \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t ph\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u khuynh h\u01b0\u1edbng. T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, v\u1edbi GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy l\u00e0 nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u1ed5i b\u1eadt, c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i m\u1edbi. <em>\u00d4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng k\u1ebft h\u1ee3p ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c v\u1edbi m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 hi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n, khai tri\u1ec3n kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft t\u00f9y theo \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kinh t\u1ebf kh\u00e1ch quan c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0, quan tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u00e1o d\u1ee5c khoa h\u1ecdc th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi t\u00f4n ch\u1ec9 d\u00e2n t\u1ed9c \u2013 nh\u00e2n b\u1ea3n \u2013 khai ph\u00f3ng<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 \u00d4ng mu\u1ed1n \u0111\u01b0a \u0110\u1ea3ng t\u1eeb m\u00f4 h\u00ecnh c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t sang m\u1ed9t ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, c\u00f4ng khai ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tranh lu\u1eadn tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi h\u00e0nh ph\u00e1p trung \u01b0\u01a1ng. C\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t n\u00e0y ph\u1ea3n \u1ea3nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n vai tr\u00f2 k\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng: v\u1eeba l\u00e0 <strong><em>m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng<\/em><\/strong> &#8211; intellectual leader, v\u1eeba l\u00e0 <strong><em>m\u1ed9t nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng <\/em><\/strong>&#8211; party strategist, thay v\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong>2. V\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0110\u1ea3ng<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>C\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t hai giai \u0111o\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc 30\/4, \u1edf trong n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 sau 30\/4, \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2.1- \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea3ng vi\u00ean trong n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc 1975: <\/em><\/strong>Trong th\u1eddi k\u1ef3 Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng h\u00f2a, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 l\u00e3nh t\u1ee5 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u00e1c l\u1edbp ch\u00ednh tr\u1ecb, gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng, thi\u1ebft l\u1eadp v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh hu\u1ea5n luy\u1ec7n, c\u00f9ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1n b\u1ed9 tr\u1ebb. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng tham gia T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t trong giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y k\u1ec3 r\u1eb1ng vi\u1ec7c k\u1ebft n\u1ea1p \u0111\u1ea3ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 tham gia m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc t\u1eadp v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c, d\u00e2n ch\u1ee7, lu\u1eadt hi\u1ebfn ph\u00e1p, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u00e0 nh\u1ee9t l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c. <em>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, kh\u00e1c v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c thi\u00ean v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1 ho\u1eb7c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuy nhi\u00ean, c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn kh\u00e1ch quan r\u1eb1ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00d4ng ch\u00ednh y\u1ebfu t\u1eadp trung trong gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c, sinh vi\u00ean, gi\u00e1o ch\u1ee9c v\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u00f4ng ch\u1ee9c. <strong><em>T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang<\/em><\/strong> c\u00f3 s\u1ee9c huy \u0111\u1ed9ng r\u1ed9ng kh\u1eafp nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 phong tr\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2.2- \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea3ng vi\u00ean \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i sau 1975: <\/em><\/strong>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a GS Huy c\u00f3 ph\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i. \u00d4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft s\u00e1ch, nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng d\u1ea1y, t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i th\u1ea3o, v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean v\u00e0 c\u1ea3m t\u00ecnh vi\u00ean \u1edf Hoa K\u1ef3, Canada, Ph\u00e1p v\u00e0 \u00dac, \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tinh th\u1ea7n qu\u1ed1c gia, <strong><em>\u0111\u1ea5u tranh b\u1eb1ng h\u1ecdc thu\u1eadt, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng d\u00e2n ch\u1ee7 \u00f4n h\u00f2a thay v\u00ec c\u1ef1c \u0111oan<\/em><\/strong><em>. <\/em>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xem <strong><em>\u00d4ng l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef l\u1eeda<\/em><\/strong>&#8221; cho n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong giai \u0111o\u1ea1n l\u01b0u vong.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2.3- \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p: <\/em><\/strong>C\u00f3 l\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a GS Huy kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0 tranh \u0111\u1ea5u tr\u1ef1c di\u1ec7n v\u1edbi CSBV, \u00d4ng ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng nhi\u1ec1u v\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u01b0 duy. \u00d4ng lu\u00f4n khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u1ea3ng vi\u00ean \u0111\u1ecdc nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u, tranh lu\u1eadn b\u1eb1ng l\u00fd l\u1ebd, t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed, nghi\u00ean c\u1ee9u lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 c\u00f4ng ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf, c\u1ed1 g\u1eafng trao d\u1ed3i ngo\u1ea1i ng\u1eef, v\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m cho <strong><em>\u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t phong c\u00e1ch sinh ho\u1ea1t ch\u00ednh tr\u1ecb thi\u00ean v\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2198\" src=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture3-300x176.png\" alt=\"\" width=\"987\" height=\"579\" srcset=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture3-300x176.png 300w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture3-768x451.png 768w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture3-18x12.png 18w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture3.png 892w\" sizes=\"auto, (max-width: 987px) 100vw, 987px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2.4- Nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i: <\/em><\/strong>B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00edch c\u1ef1c, c\u0169ng c\u1ea7n nh\u00ecn nh\u1eadn c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. Sau n\u0103m 1975, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u01b0u vong v\u1edbi ngu\u1ed3n l\u1ef1c h\u1ea1n ch\u1ebf. Th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i d\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed1i quan t\u00e2m kh\u00e1c v\u1edbi th\u1ebf h\u1ec7 cha anh. N\u1ed9i b\u1ed9 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c gia c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac xu\u1ea5t hi\u1ec7n kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c, v\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean \u0111\u00f4i khi \u201cxung kh\u1eafc\u201d v\u1edbi nhau, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tranh lu\u1eadn \u201cv\u00f4 b\u1ed5\u201d, t\u1ea1o ra m\u1ea7m m\u1ed1ng chia r\u1ebd trong n\u1ed9i t\u00ecnh gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia c\u0169ng nh\u01b0 trong c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng. T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t c\u0169ng kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u1ec7 tr\u1ea1ng n\u1ea7y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Do \u0111\u00f3, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a GS Huy tuy s\u00e2u v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh v\u1ec1 t\u1ed5 ch\u1ee9c hay kh\u1ea3 n\u0103ng thu h\u00fat \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o \u0111\u1ea3ng vi\u00ean m\u1edbi.<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>3. \u0110\u00e1nh gi\u00e1 t\u1ed5ng qu\u00e1t<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>N\u1ebfu ph\u00e2n lo\u1ea1i \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy d\u1ef1a theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung nh\u01b0 sau:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><em>Trong l\u00e3nh v\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea3ng, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1n b\u1ed9, \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, c\u0169ng nh\u01b0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ch\u00ednh tr\u1ecb, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn trong \u0111\u1ea1i ch\u00fang;<\/em><\/li>\n<li><em>Trong l\u00fac \u0111\u00f3, kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ed5 ch\u1ee9c, ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea3ng vi\u00ean, v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb Vi\u1ec7t Nam, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trung b\u00ecnh, ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c, nh\u01b0ng h\u1ea1n ch\u1ebf trong d\u00e2n ch\u00fang.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eadn x\u00e9t ch\u1ee7 quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: Trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y. Uy t\u00edn c\u1ee7a \u00d4ng ch\u00e1nh y\u1ebfu d\u1ef1a tr\u00ean tri th\u1ee9c, nh\u00e2n c\u00e1ch v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c b\u1eb1ng l\u1eadp lu\u1eadn, h\u01a1n l\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c hay uy t\u00edn c\u00e1 nh\u00e2n theo ki\u1ec3u l\u00e3nh t\u1ee5. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u0169ng c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong n\u1ed9i b\u1ed9 \u0111\u1ea3ng v\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ea3i ngo\u1ea1i. Trong T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u01b0ng n\u1ebfu x\u00e9t to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i sau 1975<em>, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00d4ng tuy quan tr\u1ecdng nh\u01b0ng kh\u00f4ng bao tr\u00f9m<\/em>, v\u00ec c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u00f4n gi\u00e1o, x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c khuynh h\u01b0\u1edbng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1c c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n song h\u00e0nh c\u00f9ng v\u1edbi T\u00e2n \u0110V. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec1u ghi nh\u1eadn c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20, c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u \u0111\u1eddi, c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch c\u00e1ch m\u1ea1ng d\u00e2n t\u1ed9c, m\u00e0 sao, khi ra h\u1ea3i ngo\u1ea1i, t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng c\u00f2n r\u1ed9ng m\u1edf nh\u01b0 trong qu\u00e1 kh\u1ee9?<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>4. Thay l\u1eddi k\u1ebft<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ea3ng tr\u00ed th\u1ee9c nh\u01b0 T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p m\u1ed9t tam gi\u00e1c \u201ckh\u00f4ng c\u00e2n \u0111\u1ec1u\u201d. <em>\u0110\u00f3 l\u00e0, m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng thi\u1ebfu v\u1eafng s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng h\u1ea3i ngo\u1ea1i, h\u1ea7u nh\u01b0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0o l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i v\u00ec\u2026\u201dnh\u00e2n t\u00e2m ph\u00e2n t\u00e1n\u201d.<\/em> Trong khi \u0111\u00f3, \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i, m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ea7n \u00edt nh\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t trong ba y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0, quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ea7n ch\u00fang s\u00e2u r\u1ed9ng, hay h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00e0i ch\u00ednh \u2013 truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u1eefng m\u1ea1nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u00ecn l\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean m\u1ed9t h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng r\u1ea5t s\u00e2u v\u00e0 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng, \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb v\u1eefng v\u00e0ng, nh\u01b0ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1eeba h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ed3n t\u1ea1i n\u00e0o trong ba y\u1ebfu t\u1ed1 k\u1ec3 tr\u00ean. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ee9t, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t v\u1ec1 m\u1eb7t t\u1ed5 ch\u1ee9c, r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf trong vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>V\u00ec v\u1eady, khi GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy qua \u0111\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cm\u1ea5t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\u201d, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ea5t lu\u00f4n \u201ctrung t\u00e2m \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p t\u01b0 t\u01b0\u1edfng\u201d c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 h\u1ec7 th\u1ed1ng.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>Xin nh\u1eadn l\u1ed7i c\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ea3ng vi\u00ean \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, n\u1ebfu kh\u00f4ng vui v\u00ec nh\u1eefng l\u1eddi \u201ctrung ng\u00f4n ngh\u1ecbch nh\u0129\u201d n\u1ea7y<\/em><\/strong><strong><em>. <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft lu\u00f4n lu\u00f4n l\u1ea5y l\u00e0m vinh d\u1ef1 v\u00e0 h\u00e3nh di\u1ec7n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng vi\u00ean d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Anh Ba.<\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>Ph\u1ea7n IV \u2013 \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t h\u1eadu Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy<\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2199\" src=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture4-300x191.png\" alt=\"\" width=\"977\" height=\"622\" srcset=\"https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture4-300x191.png 300w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture4-18x12.png 18w, https:\/\/1975mag.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/NNH-Picture4.png 585w\" sizes=\"auto, (max-width: 977px) 100vw, 977px\" \/>Sau khi GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy m\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t m\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9a k\u1ebf x\u1ee9ng t\u1ea7m, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1eeba k\u1ebf v\u00ec l\u00e3nh t\u1ee5 qua \u0111\u1eddi \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u00f3 c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00e1ch b\u1ea1ch gi\u1eefa nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn t\u1eeb b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 mang t\u00ednh di\u1ec5n gi\u1ea3i c\u1ee7a nhi\u1ec1u xu h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy qua \u0111\u1eddi n\u0103m 1990. \u0110\u1ed1i v\u1edbi T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, s\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00fa s\u1ed1c r\u1ea5t l\u1edbn v\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn v\u00e0 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u0111o\u00e0n k\u1ebft. Trong nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng l\u01b0u vong, s\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 c\u00f3 uy t\u00edn th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn ba v\u1ea5n \u0111\u1ec1:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>Kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng: <\/strong>Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1ed5 ch\u1ee9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u1ec5 thay th\u1ebf vai tr\u00f2 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng.<\/li>\n<li><strong>Kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng v\u1ec1 uy t\u00edn: <\/strong>Nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng vi\u00ean trung th\u00e0nh v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o h\u01a1n l\u00e0 v\u1edbi c\u01a1 ch\u1ebf t\u1ed5 ch\u1ee9c.<\/li>\n<li><strong>Kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng v\u1ec1 c\u01a1 ch\u1ebf k\u1ebf th\u1eeba: <\/strong>N\u1ebfu vi\u1ec7c chuy\u1ec3n giao kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc th\u00ec trong c\u00e1c nh\u00f3m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ti\u1ebfp n\u1ed1i, d\u1ec5 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ea1nh tranh n\u1ed9i b\u1ed9.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng hay kh\u00f4ng sau khi GS Huy qua \u0111\u1eddi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu hi\u1ec3u ch\u1eef &#8220;x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng&#8221; theo ngh\u0129a <strong>v\u1eeba c\u00f3 h\u1ecdc thu\u1eadt, v\u1eeba c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ed5 ch\u1ee9c, v\u1eeba c\u00f3 uy t\u00edn qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u01b0 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy<\/strong>, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng sau n\u0103m 1990 kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt h\u1ed9i \u0111\u1ee7 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c. Trong T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t v\u1eabn c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1n b\u1ed9 t\u1eadn t\u00e2m. Tuy nhi\u00ean, khi \u0111i\u1ec3m m\u1eb7t l\u1ea1i, ch\u00fang ta th\u1ea5y kh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 GS Huy, kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh qu\u1ed1c t\u1ebf sau khi S\u1ef1 tan r\u00e3 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh n\u0103m 1991 k\u1ebft th\u00fac, c\u0169ng l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb l\u01b0u vong.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do \u0111\u00f3, n\u00f3i &#8220;kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba x\u1ee9ng t\u1ea7m&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, nh\u01b0ng v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>1. C\u00f3 ph\u1ea3i GS Huy kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba?<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>C\u00f3 hai kh\u1ea3 n\u0103ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00eau ra l\u00e0 \u00d4ng c\u00f3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u c\u00e1n b\u1ed9, nh\u01b0ng kh\u00f4ng\/ch\u01b0a ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng, ho\u1eb7c \u00f4ng d\u1ef1 ki\u1ebfn t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd l\u00e3nh \u0111\u1ea1o theo t\u1eadp \u0111o\u00e0n h\u01a1n l\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n. <\/em>Hi\u1ec7n t\u1ea1i, theo ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft (d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 ch\u1ee7 quan), kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u n\u1ed9i b\u1ed9 n\u00e0o x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eafng \u00d4ng \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb hay kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c \u2026 k\u1ebf th\u1eeba. \u0110i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 <strong>qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n giao l\u00e3nh \u0111\u1ea1o T\u0110V sau khi \u00f4ng m\u1ea5t \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t trung t\u00e2m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh<\/strong> v\u00e0 \u0111\u1ee7 uy t\u00edn trong \u0111\u1ea3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi GS Huy m\u1ea5t, xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ec1u t\u1ef1 xem m\u00ecnh l\u00e0 trung t\u00e2m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba nh\u01b0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u201cb\u00e1t t\u00fa\u201d lu\u00f4n l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ea7y tranh c\u00e3i trong \u0111\u1ea3ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e2n quy\u1ec1n, chia nh\u00f3m v\u00e0 thi\u1ebfu th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, c\u1ee5m t\u1eeb <strong>&#8220;b\u00e1t t\u00fa&#8221;<\/strong> h\u00e0m \u00fd c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 t\u00e1m nh\u00e2n v\u1eadt ho\u1eb7c m\u1ed9t nh\u00f3m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed ho\u1eb7c v\u0103n ki\u1ec7n n\u1ed9i b\u1ed9 ch\u1ee9ng minh s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec n\u00ean xem \u0111\u00e2y l\u00e0 <strong>m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00f3i mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c ph\u00ea b\u00ecnh<\/strong>, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp. Thi\u1ebft ngh\u0129, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft thi\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c \u201ct\u1ef1 phong b\u00e1t t\u00fa\u201d do ch\u1ee7 quan c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1eadt trong \u0111\u1ea3ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9ng v\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00e1ch quan, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ra ba nh\u1eadn x\u00e9t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u00e2n b\u1eb1ng:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>\u0110\u00fang<\/strong> l\u00e0 sau khi GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy qua \u0111\u1eddi, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t suy y\u1ebfu \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng.<\/li>\n<li><strong>C\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea5u hi\u1ec7u<\/strong> cho th\u1ea5y t\u1ed5 ch\u1ee9c g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n t\u00e3i v\u00e0 chuy\u1ec3n giao th\u1ebf h\u1ec7, c\u0169ng nh\u01b0 duy tr\u00ec s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong \u0111\u1ea3ng.<\/li>\n<li><strong>Ch\u01b0a \u0111\u1ee7 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng <\/strong>\u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng quy\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ecdi nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb vi\u1ec7c &#8220;kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba&#8221;, ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t &#8220;b\u00e1t t\u00fa&#8221; nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn. \u0110\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u1edbi h\u1ed3i k\u00fd, bi\u00ean b\u1ea3n n\u1ed9i b\u1ed9, th\u01b0 t\u1eeb v\u00e0 l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e2n ch\u1ee9ng trong \u0111\u1ea3ng. C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecf ng\u00f5!<\/li>\n<\/ul>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>2. Ho\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp T\u0110V<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1ea7n \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a GS Huy trong m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. \u00d4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 r\u1ea5t kh\u1eafc nghi\u1ec7t: <em>chi\u1ebfn tranh &#8211; l\u01b0u vong \u2013 nh\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00e1n ra nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia &#8211; thi\u1ebfu ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u2013 v\u00e0 nh\u1ee9t l\u00e0 b\u1ecb\/ch\u1ecbu \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb nhi\u1ec1u ph\u00eda<\/em>. Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00f3, vai tr\u00f2 c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e3nh t\u1ee5 th\u01b0\u1eddng n\u1ed5i b\u1eadt h\u01a1n vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf. V\u00ec v\u1eady, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf \u0111\u1ea3ng r\u00f5 r\u00e0ng, m\u00e0 l\u00e0 vi\u1ec7c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ch\u01b0a ho\u00e0n t\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1eadn \u0111\u1ea1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy g\u1ea7n nh\u01b0 h\u1ed9i \u0111\u1ee7 c\u00e1c vai tr\u00f2 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea3ng nh\u01b0: x\u00e2y d\u1ef1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, thu h\u00fat nh\u00e2n t\u00e0i, gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ecdi m\u00e2u thu\u1eabn trong \u0111\u1ed1i n\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, c\u0169ng nh\u01b0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng v\u1eeba l\u00e0 T\u1ed5ng t\u01b0 l\u1ecbnh trong h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, v\u00e0 l\u00e0 Ch\u1ee7 t\u1ecbch m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb. V\u00e0, \u01b0u \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t cao khi \u00d4ng c\u00f2n hi\u1ec7n di\u1ec7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u1ec5 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp. Khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n, kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o r\u1ea5t kh\u00f3 b\u00f9 \u0111\u1eafp<\/em><\/strong>.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>3. C\u00f3 ph\u1ea3i GS Huy ch\u01b0a ho\u00e0n t\u1ea5t \u201cbi\u1ebfn c\u1ea3i\u201d T\u0110V th\u00e0nh \u0110\u1ea3ng c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf?<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec sao nhi\u1ec1u phong tr\u00e0o \u0111\u1ec1u tr\u1edf n\u00ean suy y\u1ebfu sau khi ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp m\u1ea5t?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>1- M\u00f4 h\u00ecnh \u201cuy t\u00edn c\u00e1 nh\u00e2n thay cho th\u1ec3 ch\u1ebf\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u1ea5t nhi\u1ec1u phong tr\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb ra \u0111\u1eddi trong ho\u00e0n c\u1ea3nh chi\u1ebfn tranh, l\u01b0u vong, \u0111\u1ea5u tranh \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7, sinh ho\u1ea1t trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thi\u1ebfu nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 thi\u1ebfu ngu\u1ed3n l\u1ef1c. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u00f3, c\u00e1ch v\u1eadn h\u00e0nh hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u1ea5t l\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ea7n c\u00f3 <strong>m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 m\u1ea1nh, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c linh ho\u1ea1t, v\u00e0 m\u1ecdi th\u00e0nh vi\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m tin c\u00e1 nh\u00e2n cao. <\/strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00e0 \u0110\u1ea3ng T\u0110V c\u00f3 \u0111\u1ee7 khi c\u00f2n \u1edf trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t t\u1ed1t trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u. Nh\u01b0ng m\u00f4 h\u00ecnh tr\u00ean v\u00f4 h\u00ecnh chung \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eabu ph\u1ee5 thu\u1ed9c h\u1ea7u nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n v\u1ea7 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh t\u1ee5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Khi ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1ea5t, kh\u00f4ng c\u00f2n trung t\u00e2m \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i, kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch \u201c\u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i \u0111\u00fang\u201d, kh\u00f4ng c\u00f2n h\u01b0\u1edbng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng r\u1ea1ch r\u00f2i\u2026Ch\u1eafc ch\u1eafn t\u1ed5 ch\u1ee9c s\u1ebd \u0111i v\u00e0o \u2026 x\u00e1o tr\u1ed9n, v\u00e0 c\u00e1i k\u1ebft, l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1ee7 ho\u1ea3ng nh\u00e2n s\u1ef1, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a T\u0110V ng\u00e0y h\u00f4m nay.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2- V\u1ea5n \u0111\u1ec1 danh ch\u00ednh ng\u00f4n thu\u1eadn c\u1ee7a l\u00e3nh t\u1ee5<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ea3ng c\u00e1ch m\u1ea1ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 \u1edf Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh danh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn qua s\u1ef1 hy sinh v\u00e0 uy t\u00edn c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a l\u00e3nh t\u1ee5 do \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed \u1ed5n \u0111\u1ecbnh qua ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ea7u phi\u1ebfu. V\u00ec v\u1eady, khi l\u00e3nh t\u1ee5 m\u1ea5t, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 \u201cngu\u1ed3n ch\u00ednh danh thay th\u1ebf\u201d!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp qua \u0111\u1eddi, th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng lao ngang nhau, nhi\u1ec1u nh\u00f3m t\u1eebng c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi nhau \u2026 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. V\u00ec v\u1eady, h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng m\u1ea7m m\u1ed1ng ph\u00e2n nh\u00f3m, c\u1ea1nh tranh, v\u00e0 chia r\u1ebd m\u1ec1m ho\u1eb7c c\u1ee9ng, \u00e2m th\u1ea7m hay l\u1ed9 li\u1ec5u trong n\u1ed9i b\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh k\u1ebft th\u00fac n\u0103m 1991, nhi\u1ec1u phong tr\u00e0o, \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u201c\u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u to\u00e0n c\u1ea7u\u201d \u0111\u1ec3 l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng tranh \u0111\u1ea5u, ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 v\u00e0 s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd qu\u1ed1c t\u1ebf gi\u1ea3m s\u00fat, v\u00e0 \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng chuy\u1ec3n sang vi\u1ec7c \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh h\u01a1n l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t n\u1eb7ng v\u00e0o c\u00f4ng cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u cho d\u00e2n t\u1ed9c. Khi \u201cm\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d thay \u0111\u1ed5i, t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp s\u1ee9c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1ee9t l\u00e0 v\u1ec1 nh\u00e2n l\u1ee5c v\u00e0 t\u00e0i l\u1ef1c. D\u00f3 \u0111\u00f3, <strong>m\u1ed9t phong tr\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ebfu mu\u1ed1n c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi,\u00a0 c\u1ea7n ph\u1ea3i chuy\u1ec3n th\u00e0nh \u201cm\u1ecdt t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a lu\u1eadt l\u1ec7\u201d, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u201ct\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\u201d. <\/strong>V\u00e0, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 c\u00f3 vai tr\u00f2 c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c ban \u0111\u1ea7u. Nh\u01b0ng s\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a \u00d4ng b\u1ed9c l\u1ed9 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf ph\u1ed5 bi\u1ebfn l\u00e0 <strong>qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ec3 ch\u1ebf h\u00f3a \u0110\u1ea3ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, <\/strong>hay ch\u01b0a theo k\u1ecbp qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong>4. Suy ngh\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a, \u0110\u1ea3ng c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u00ec \u1edf giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y vi\u1ec7c ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea3ng kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa. C\u00e1c quy ch\u1ebf, \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u0111\u1ea3ng \u0111\u01b0a ra \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i di\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f3 quy c\u0169, c\u00f3 k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng h\u01a1n m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e3nh t\u1ee5, ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n giao d\u1ef1a theo n\u0103ng l\u1ef1c c\u00e1n b\u1ed9 h\u01a1n l\u00e0 c\u1ea3m t\u00ednh c\u1ee7a l\u00e3nh t\u1ee5. T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a l\u00e3nh t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i t\u1ecfa, v\u00e0 \u0111\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh theo m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn trong \u0111\u1ea3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u1ea5t ti\u1ebfc \u0111\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng x\u1ea3y ra khi GS qua \u0111\u1eddi! Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft thi\u1ebft ngh\u0129, GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf n\u1ea7y khi khai sinh \u1ee6y ban Qu\u1ed1c t\u1ec1 Y\u1ec3m tr\u1ee3 Vi\u1ec7t Nam nh\u1eb1m v\u1eadn \u0111\u1ed9ng qu\u1ed1c t\u1ebf h\u01a1n l\u00e0 x\u1eed d\u1ee5ng t\u01b0 c\u00e1ch \u0110\u1ea3ng. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f2n \u0111ang d\u1ee1 dang\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec v\u1eady, n\u1ebfu ng\u00e0y nay c\u00f3 ai mu\u1ed1n ph\u1ee5c h\u01b0ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, th\u00ec vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00ecm m\u1ed9t &#8220;GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy th\u1ee9 hai&#8221;. L\u1ecbch s\u1eed r\u1ea5t hi\u1ebfm khi l\u1eb7p l\u1ea1i theo c\u00e1ch \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng <strong>\u0111\u1ecbnh ch\u1ebf<\/strong> m\u00e0 ngay c\u1ea3 khi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 xu\u1ea5t ch\u00fang, t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn h\u00e0nh, t\u1ef1 s\u1eeda sai, \u0111\u00e0o t\u1ea1o l\u1edbp k\u1ebf c\u1eadn v\u00e0 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc m\u00e0 nhi\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, doanh nghi\u1ec7p v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 r\u00fat ra: <strong><em>tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u1ee5 thu\u1ed9c \u00edt h\u01a1n v\u00e0o s\u1ef1 xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp, m\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0o ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. <\/em><\/strong>V\u00ec v\u1eady, m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1ec9 s\u1ed1ng qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 khi n\u00f3 chuy\u1ec3n t\u1eeb \u201ct\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi\u201d sang \u201ct\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ec3 ch\u1ebf\u201d. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 s\u00e1ng l\u1eadp r\u1ea5t m\u1ea1nh, trong \u0111\u00f3 GS Huy l\u00e0 trung t\u00e2m t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u00e1c tr\u1ee5 c\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf h\u00f3a ch\u01b0a ho\u00e0n t\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, ho\u00e0n c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf thay \u0111\u1ed5i nhanh (h\u1eadu 1991), cho n\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c chuy\u1ec3n sang tr\u1ea1ng th\u00e1i suy gi\u1ea3m d\u1ea7n thay v\u00ec t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac cho h\u1ee3p th\u1eddi th\u1ebf.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #333399;\"><strong>5. K\u1ebft lu\u1eadn<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 suy y\u1ebfu v\u1ec1 m\u1eb7t t\u1ed5 ch\u1ee9c sau khi m\u1ea5t trung t\u00e2m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng di s\u1ea3n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng h\u1ecdc thu\u1eadt, di\u1ec5n ng\u00f4n v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ph\u00e2n t\u00e1n. \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t kh\u00f4ng \u201ctan r\u00e3\u201d ch\u1ec9 v\u00ec thi\u1ebfu m\u1ed9t ch\u1ee7 t\u1ecbch m\u1edbi, m\u00e0 v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00e0 s\u1ee9c s\u1ed1ng th\u1ec3 ch\u1ebf ph\u1ee5 thu\u1ed9c r\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0o vai tr\u00f2 tr\u00ed tu\u1ec7 trung t\u00e2m c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, trong khi l\u1ea1i thi\u1ebfu c\u01a1 ch\u1ebf k\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb \u2013 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang b\u1ec1n v\u1eefng h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi cho k\u1ebft lu\u1eadn h\u00f4m nay:\u201d<strong>V\u00ec sao c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng s\u1ed1ng r\u1ea5t l\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t phong tr\u00e0o ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1ea1nh nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng T\u0110V?\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Th\u00e2n m\u1eddi c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ed1t c\u00e1n c\u1ee7a \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t c\u00f9ng suy ngh\u0129\u2026<\/strong><\/p>\n<h1 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>Ph\u1ea7n V \u2013 \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t \u201cthink tank\u201d qua GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy?<\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 cho b\u00e0i vi\u1ebft, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi c\u00e1c thinktank ch\u00ednh tr\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u1edf Hoa K\u1ef3 nh\u01b0 Brookings, Heritage\u2026, ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb:\u00a0<em>T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u201cgi\u1ed1ng think tank v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00ed tu\u1ec7\u201d, nh\u01b0ng \u201ckh\u00e1c think tank v\u1ec1 m\u1eb7t quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ec3 ch\u1ebf\u201d.<\/em>\u00a0So s\u00e1nh hai think tank M\u1ef9 v\u00e0 T\u00e2n \u0110V, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t trinh b\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddi \u0111\u00e2y:<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>1. M\u1ee5c ti\u00eau: \u201ct\u1ea1o \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 n\u1eafm quy\u1ec1n\u201d vs \u201ct\u1ea1o ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng quy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1edbi T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t\u00a0l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1ef1c th\u1ee5, t\u1ee9c nhi\u00ean m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 tham gia, \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ho\u1eb7c gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c qu\u1ed1c gia; do \u0111\u00f3, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh tr\u1ecb lu\u00f4n lu\u00f4n k\u1ebft n\u1ed1i tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb. Trong l\u00fac \u0111\u00f3, thinktank M\u1ef9 (v\u00ed d\u1ee5 Brookings Institution, Heritage Foundation) ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m \u201csuy ngh\u0129 v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d kh\u00f4ng nh\u1eafm m\u1ee5c \u0111\u00edch tranh c\u1eed \u0111\u1ec3 n\u1eafm l\u1ea5y quy\u1ec1n b\u00ednh, kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c, v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c l\u00e0 g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00f4ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00f3m l\u1ea1i, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ed1t l\u00f5i gi\u1eefa\u00a0<em>\u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u2013 m\u1ed9t \u201cdi\u1ec5n vi\u00ean ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; political actor\u201d v\u00e0 Thinktank M\u1ef9 &#8211; m\u1ed9t \u201cng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ch\u00ednh s\u00e1ch &#8211; policy influencer<\/em>\u201d\u00a0 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean \u0111ang tranh \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean chuy\u1ec3n t\u1ea3i nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb cho nh\u1eefng nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u00e1t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>2. V\u1ec1 cung c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn quy\u1ec1n l\u1ef1c<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u0111i theo\u00a0con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1n b\u1ed9 ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u00e0o t\u1ea1o ng\u01b0\u1eddi tham gia h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch\u2026 n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n. C\u00f2n Thinktank v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i qua vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc thu\u1eadt, ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0m c\u1ed1 v\u1ea5n cho ch\u00ednh ph\u1ee7. Hay n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t mu\u1ed1n \u0111i v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n Thinktank mu\u1ed1n \u0111i v\u00e0o c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch hay quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>3. V\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac t\u1ed5 ch\u1ee9c<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t\u00a0mang t\u00ednh \u201c\u0111\u1ea3ng tr\u00ed th\u1ee9c\u201d, c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u00e0 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u1ed9i b\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ed1ng nh\u1ee9t khi GS Huy c\u00f2n hi\u1ec7n ti\u1ec1n. T\u1ea5t c\u1ea3, ph\u1ee5 thu\u1ed9c m\u1ea1nh v\u00e0o trung t\u00e2m t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Thinktank \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean cung c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c phi \u0111\u1ea3ng ph\u00e1i (\u0111a s\u1ed1) v\u1edbi nh\u00e2n s\u1ef1 linh ho\u1ea1t, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c chuy\u00ean gia, h\u1ecdc gi\u1ea3, nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u00ean, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u201ck\u1ef7 lu\u1eadt \u0111\u1ea3ng\u201d theo ngh\u0129a ch\u00ednh tr\u1ecb. Th\u00e0nh ph\u1ea7n \u201cra, v\u00e0o\u201d Thinktank ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 g\u00f2 \u00e9p n\u00e0o c\u1ea3, c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi v\u00e0o, v\u00e0 khi \u201cc\u1ea3m th\u1ea5y\u201d kh\u00f4ng c\u00f2n th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi thinktank n\u1eefa, h\u1ecd r\u1eddi kh\u1ecfi, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t hay b\u1ea5t h\u00f2a n\u00e0o c\u1ea3!<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>4. V\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean quan v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t\u00a0trong ho\u00e0n c\u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, \u0111\u00f4i khi c\u00f3 l\u00fac \u0111\u1ed1i l\u1eadp, c\u00f3 l\u00fac tham gia ch\u00ednh tr\u01b0\u1eddng. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi giao ti\u1ebfp gi\u1eefa \u0111\u00e0ng v\u00e0 nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0111\u1ec1u mang t\u00ednh \u201cch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ea1nh tranh\u201d h\u01a1n l\u00e0 \u201cch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ef1c \u0111oan\u201d. \u0110\u1ed1i l\u1ea1i, Thinktank M\u1ef9 l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi Qu\u1ed1c h\u1ed9i, T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c, c\u00e1c Ban B\u1ed9 Ng\u00e0nh, v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u1ea1nh tranh quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb.\u00a0<em>Think tank l\u00e0 m\u1ed9t \u201cb\u1ed9 n\u00e3o b\u00ean ngo\u00e0i nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u201d, c\u00f2n T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t \u201ct\u1ed5 ch\u1ee9c mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7\u201d.<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>5. V\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m ch\u00ednh tr\u1ecb<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng c\u00f3\u00a0c\u01b0\u01a1ng l\u0129nh ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1n b\u1ed9, c\u00f3 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c gia r\u00f5 r\u00e0ng, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng d\u00e2n ch\u1ee7 qu\u1ed1c gia nghi\u00eam ch\u1ec9nh. Trong l\u00fac \u0111\u00f3, Thinktank ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m chuy\u00ean vi\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u chuy\u00ean s\u00e2u, t\u1eadp h\u1ecdp l\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u1eb7n ra nh\u1eefng b\u00e1o c\u00e1o, ki\u1ebfn ngh\u1ecb v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ed1c gia, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea3i s\u1eeda lu\u1eadt l\u1ec7 hay c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ea3i c\u00e1ch kinh t\u1ebf v.v\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00f3m l\u1ea1i, T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1ea3n xu\u1ea5t \u201c\u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u00e0 nh\u00e2n s\u1ef1\u201d, c\u00f2n Thinktank s\u1ea3n xu\u1ea5t \u201cch\u00ednh s\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 kinh t\u1ebf.\u00a0<\/em><\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>6. V\u1ec1 t\u00ednh b\u1ec1n v\u1eefng th\u1ec3 ch\u1ebf<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi Thinktank M\u1ef9, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3\u00a0t\u1ed3n t\u1ea1i h\u00e0ng ch\u1ee5c \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m, v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n, c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00e0i tr\u1ee3, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, ch\u00ednh ph\u1ee7 h\u1ed7 tr\u1ee3 gi\u00e1n ti\u1ebfp, v\u00e0 vi\u1ec7c thay th\u1ebf l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u1eabn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1ea3 di\u1ec5n ra theo m\u1ed9t chu k\u1ef3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh do Nh\u00f3m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. C\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, h\u1ecd ph\u1ee5 thu\u1ed9c nhi\u1ec1u v\u00e0o \u201ctr\u1ee5c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trung t\u00e2m\u201d, thi\u1ebfu h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00e0i ch\u00ednh v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 M\u1ef9, v\u00e0 lu\u00f4n s\u1ed1ng trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 chi\u1ebfn tranh, l\u01b0u vong v.v\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec v\u1eady sau khi GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy qua \u0111\u1eddi, h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1ea5t \u201cb\u1ed9 n\u00e3o trung t\u00e2m\u201d, t\u1eeb \u0111\u00f3, kh\u00f3 t\u1ef1 t\u00e1i t\u1ea1o l\u1ea1i nh\u01b0 l\u00fac ban \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>7. K\u1ebft lu\u1eadn<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m g\u1ecdn,\u00a0<strong><em>T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t l\u00e0 \u201cm\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f3 t\u00ednh thinktank\u201d,<br \/>\ntrong khi Thinktank M\u1ef9 l\u00e0 \u201cm\u1ed9t thinktank nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d.\u00a0<\/em><\/strong> Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u1ea7y cho th\u1ea5y m\u1ed9t quy t\u1eafc b\u1ea5t th\u00e0nh v\u0103n l\u00e0 khi m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e0ng ti\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u201ctr\u00ed th\u1ee9c h\u00f3a ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n b\u1ea3n v\u1eefng ch\u1eafc v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i v\u1eefng m\u1ea1nh, th\u01b0\u1eddng c\u00e0ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1 nh\u00e2n s\u00e1ng l\u1eadp. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf m\u1ea1nh nh\u01b0 M\u1ef9, vi\u1ec7c tr\u00ed th\u1ee9c h\u00f3a nh\u01b0 c\u00e1c Nh\u00f3m Thinktank gi\u00fap th\u1ec3 ch\u1ebf b\u1ec1n v\u1eefng h\u01a1n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Vi\u1ec7t Nam c\u1ea3 trong th\u1eddi chi\u1ebfn hay h\u1eadu chi\u1ebfn hi\u1ec7n t\u1ea1i, \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf y\u1ebfu \u0111\u1ea7y bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c tr\u00ed th\u1ee9c h\u00f3a c\u00e1n b\u1ed9 d\u1ec5 tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ec1 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, ngay c\u1ea3 khi t\u00ecnh h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng b\u1ea5t l\u1ee3i,\u00a0<em>GS Huy v\u1eabn nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 h\u00f2a gi\u1ea3i d\u00e2n t\u1ed9c, ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u00e1o d\u1ee5c, n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed, x\u00e2y d\u1ef1ng th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7, v\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi.<\/em>\u00a0 \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 vi\u1ebft sau n\u0103m 1975.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u00ecn t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 l\u1ecbch s\u1eed, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y vai tr\u00f2 c\u1ee7a GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy c\u00f3 c\u1ea3 th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1eabn gi\u1edbi h\u1ea1n.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Th\u00e0nh c\u00f4ng\u00a0c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1 ho\u00e0n ch\u1ec9nh v\u1ec1 qu\u1ed1c gia, d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 ph\u00e1p quy\u1ec1n, c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n phong tr\u00e0o qu\u1ed1c gia.<\/li>\n<li>Gi\u1edbi h\u1ea1n\u00a0l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh s\u1ee9c m\u1ea1nh ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ee7 l\u1edbn trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng chi\u1ebfn tranh. T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng H\u00f2a, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c trung t\u00e2m quy\u1ec1n l\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 ho\u1eb7c h\u00e0nh ph\u00e1p l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec v\u1eady, nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u xem GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o quy\u1ec1n l\u1ef1c.\u00a0<em>Di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eb1m ch\u00e1nh y\u1ebfu \u1edf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7, hi\u1ebfn ph\u00e1p, ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u00e1p quy\u1ec1n, h\u01a1n l\u00e0 \u1edf nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u t\u1ed5 ch\u1ee9c hay \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb trong th\u1ef1c ti\u1ec5n<\/em>.\u00a0 Th\u1ef1c ra, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn x\u00e9t kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb Vi\u1ec7t Nam c\u1eadn \u0111\u1ea1i. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy n\u1ed5i b\u1eadt v\u1edbi vai tr\u00f2 &#8220;thinktank&#8221;, nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb theo ngh\u0129a huy \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong khi nhi\u1ec1u ch\u00ednh kh\u00e1ch th\u1eddi chi\u1ebfn t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ngo\u1ea1i giao ng\u1eafn h\u1ea1n, GS Huy \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi d\u00e0i h\u1ea1n nh\u01b0:\u00a0<strong><em>Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o sau chi\u1ebfn tranh? L\u00e0m sao x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh? Vai tr\u00f2 c\u1ee7a hi\u1ebfn ph\u00e1p l\u00e0 g\u00ec? L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf, v\u1ed1n l\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00ednh s\u00e1ch.\u00a0 Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t thinktank. N\u1ebfu ch\u1ec9 g\u1ecdi GS Huy l\u00e0 &#8220;thinktank&#8221; th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a ph\u1ea3n \u1ea3nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. V\u00ec \u00d4ng c\u00f2n l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ch\u00ednh tr\u1ecb cho \u0111\u1ea3ng, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1n b\u1ed9, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u0111\u1ea3ng trong nhi\u1ec1u di\u1ec5n \u0111\u00e0n qu\u1ed1c t\u1ebf. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u00e0 c\u00f2n tham gia \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb.\u00a0<strong><em>Tuy nhi\u00ean, tr\u1ecdng t\u00e2m \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a \u00d4ng v\u1eabn nghi\u00eang v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c h\u01a1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu so s\u00e1nh v\u1edbi m\u00f4 h\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ed von \u00d4ng v\u1edbi:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong><em>Henry Kissinger<\/em><\/strong>\u00a0tr\u01b0\u1edbc khi v\u00e0o ch\u00ednh quy\u1ec1n ch\u00e1nh y\u1ebfu l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c.<\/li>\n<li><strong><em>Zbigniew Brzezinski<\/em><\/strong>\u00a0n\u1ed5i b\u1eadt v\u1edbi vai tr\u00f2 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c h\u01a1n l\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng.<\/li>\n<li><strong><em>Samuel P. Huntington<\/em><\/strong>\u00a0\u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00ednh kh\u00e1ch.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qua nh\u1eefng suy ngh\u0129 tr\u00ean ch\u00fang ta ghi nh\u1eadn GS Huy \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf m\u1ed9t di s\u1ea3n tinh th\u1ea7n r\u1ea5t l\u1edbn. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t di s\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy, trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi kh\u00f4ng r\u1eddi b\u1ecf, kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f2n m\u1ea5y ai ngh\u0129 \u0111\u1ebfn. \u0110\u00f3 l\u00e0:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>H\u01a1n 5.000 s\u00e1ch v\u00e0 t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a GS \u0111\u1ec3 l\u1ea1i;<\/li>\n<li>Chi\u1ebfc \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 Rado, v\u1eadt b\u1ea5t ly th\u00e2n c\u1ee7a GS.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hai di s\u1ea3n tr\u00ean hi\u1ec7n gi\u1edd \u0111ang \u1edf \u0111\u00e2u? Do ai n\u1eafm gi\u1eef?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u1ea5t mong s\u1ebd c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi trong t\u01b0\u01a1ng lai\u2026.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>Mai Thanh Truy\u1ebft<\/strong><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Th\u00e1ng T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Houston \u2013 2-7-2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u1ed3i k\u00fd v\u00e0 bi\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee7a Mai Thanh Truy\u1ebft v\u1ec1 GS Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Huy (1924\u20131990): t\u1eeb H\u1ed9i \u0111\u00e0m Paris 1968\u20131973, vai tr\u00f2 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gia ch\u00ednh tr\u1ecb, \u0111\u1ebfn di s\u1ea3n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng T\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t sau khi \u00f4ng m\u1ea5t.<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":2197,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[103,85],"tags":[],"class_list":["post-2184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deep-dives","category-current-issue"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2184"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2318,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2184\/revisions\/2318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/1975mag.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}